<#KEYWORDS:[WORDS:<Przekaz scenowy >]#><#SCROLLS:[BYLINE:1][BYPAGE:1][BYTWOPAGES:0]#><#JLIMIT:[C1LMARGIN:10][C1RMARGIN:630][C2LMARGIN:10][C2RMARGIN:300]#>
<#JUSTIFY:[TYPE:2]#><#FONT:[BOLD:1][FACE:<arial.ttf>][AALIASED:1][SIZEX:12][SIZEY:16][COLOR:0xFFFFFF40]#>Przekaz scenowy
<#FONT:[FACE:<arial.ttf>][BOLD:0][SIZEX:10][SIZEY:12 ][COLOR:0xFFFFFFFF]#><#TITLE:[CAPTION:<Przekaz scenowy>][AUTOSCROLL:1]#>

  Komputer to pewna forma przekazu. Tkwi w nim pewien potencjał. Użytkownik, zasiadając przed ekranem monitora ma na wyciągnięcie ręki <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(dosłownie!)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> szereg form rozrywki - od gier komputerowych do oglądania filmów, a dalej już sieciowych batalii quake`a, przeglądania witryn i chatowania - gdy jest się <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'connected'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Jednak na tym możliwości blaszaka się nie kończą. Dla osób twórczych, myszka z klawiaturą i monitorem <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(ewentualnie tablet, skaner, drukarka)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> oparte na solidnej bazie kompatybilnych elementów wewnątrz jednostki centralnej, stają się następnym narzędziem ekspresji. Następną, po oferowanych przez real-life, możliwością przekazu, czyli zsyntezowania do jakiejś formy błąkających się po głowie m y ś l i, pod najróżniejszymi postaciami: słów, dźwięków, obrazów. Z tej kuszącej <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'oferty'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> nie sposób nie skorzystać, i dlatego chyba przypadki takie, tj. tworzenia przy pomocy kompa, są nagminne. 
  
  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Ale po co? Jak? Dlaczego?!...<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  W tym artykule postaram się najpierw zilustrować przebieg podstawowego procesu ekspresji, zaczynając od genezy zjawiska tworzenia z punktu widzenia psychologicznego <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie bójmy się strasznych słów:))<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a kończąc na okolicznościach ukończenia <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'dzieła'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(czyli owocu pracy któregoś, z udostępnianych przez rzeczywistość - a wybranego przez twórcę - kierunku).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Następnym i docelowym jednocześnie punktem programu będzie zestawienie tego z obrazem procesu tworzenia <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'na Scenie'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, co z kolei da ZARYS istoty Demosceny. Enjoy.


<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>GENEZA<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>
    
  W naturę człowieka przejawia się niezaprzeczalnie kreatywność; jej przejawy to analizowanie, synteza zebranych informacji... Słowem - kombinowanie. Oczywiście nie bez przyczyny. Są ich trzy. 
 Pierwsza jest natury jakby egzystencjonalnej. Bierze się z witkacowskiego <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'metafizycznego niepokoju'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a podpada pod najwyższe pięterko piramidy Maslowa[1] czyli samorealizację. 
  Każdy o otwartym i - co najważniejsze - zdrowym fizycznie umyśle człowiek, jest zdolny ten stan przeżywać, a <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'pierwszy raz'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> może mieć miejsce nawet w dzieciństwie. Na przykład poczucie jakiegoś irracjonalnego niepokoju <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(niby nic się strasznego nie dzieje, ale w atmosferze <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'coś'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> się zalęgło)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> jest pewną formą metafizycznego niepokoju. W umyśle dziecka - pracującym jeszcze intuicyjnie - bierze się on z niedopowiedzianych przez świadomość <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(za pomocą prostych wniosków, słów)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> a przetwarzanych przez podświadomość informacji, bodźców. W stany takie dziecko wpada raczej rzadko <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(co innego człowiek młody/dorosły - ale o tym za chwilę)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, jednak jeśli już - przeżycie takie dobrze się pamięta. Nawet na całe życie. Jako przykład podam tu jedyne <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(bo nic innego nie przychodzi mi w tej chwili do głowy)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> znane mi <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(bo z życiorysu)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> zdarzenie, a mianowicie pewien wieczór...

  Lat miałem najwięcej siedem. Noc zapadła, zapędzony do łóżka szykowałem się do snu. Jednak czymś musiałem starszą niewiele siostrę zdenerwować, bo w akcie zemsty postanowiła mnie nastraszyć nowo poznanym <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(ale czy zrozumianym?)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> pojęciem i wspomniała mi o śmierci. 

  A co to? 
  Jak umierasz to już ciebie nie ma!... 

Światło zgasło. Siedziałem na łóżku, i patrząc się w okno trawiłem co właśnie usłyszałem. 

  Nie ma?... Nie ma!... 

I w ryk. Jakoś mnie uspokoili, ale to właśnie było to - metafizyczny niepokój. I tak to mniej więcej czuć - strach przed niepojętym. Ot. 
 
  Ludzie myślący już częściej świadomie - czyli wyżej lat 10 <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(chociaż dzisiaj to już trudno powiedzieć - przerażające są te dojrzałe dzieci!)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, osiągają TEN STAN gdy tylko wpadną na jakiś ciekawy klimatycznie ciąg skojarzeń, czyli całkiem często. Takie to ma skutki, że ofiara tego niepokoju często mimowolnie stara się go jakoś wyrazić, wyciągnąć go z abstrakcyjnego poziomu m y ś l i do świata dających się ująć zmysłami f o r m. 
  Założeniem przy teorii niepokoju metafizycznego jest fakt, że przeżyje się go tak czy inaczej. Niby <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"dostatek oślepia dusze, bieda przybliża nas do metafizyki"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> (Przemysław Czapliński/Polityka)
ale nawet człowiek, który ma wszystko <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(w sensie materialnym)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> duchowo będzie niespełniony, będzie odczuwał brak czegoś. Nikłe szanse są na to, że będzie w stanie określić czego, i skąd w ogóle ten dreszcz. Jednak faktu czucia jakiejś metafizycznej wyrwy nie zaneguje.

  Podsumowując pierwszą przyczynę kreatywności: tkwi w każdym człowieku taka skłonność do patrzenia dalej niż sięgają zmysły. To powoduje niepokój, szereg myśli, znajdujących swe ujście w jakiejś formie ekspresji. Prędzej czy później.  

  Druga przyczyna bierze się już nie z zakorzenionej genetycznie cechy, a z mającej początek już na zewnątrz <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(a może po środku?)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> konfrontacji człowiek-świat. 
  Tutaj stopień kreatywności jest ściśle związany z charakterem człowieka. Chodzi bowiem o sposób, w jaki przebiega u niego proces akcja-reakcja <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(bodziec->zmysł->obie świadomości->reakcja)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a ten jest zależny od zespołu cech osobowości. Gdy ustanowi się ich proporcje, można przypisać człowieka do jednej z dwóch grup <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(psychoanalityczna prowizorka, więc upraszczam systematykę jak się da, by treść była przejrzysta[2]).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Pierwsza to ludzie mało kreatywni, druga: bardzo-bardzo:) I jeszcze jedno uproszczenie: ci pierwsi to zazwyczaj <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'konsumenci'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a drudzy - artyści. 
  Tak więc mamy ludzi reagujących na świat w stylu biernym, ale i tych bardziej wrażliwych, którzy koniecznie muszą jakoś wyrazić swoje przeżycia; a wracając jeszcze raz do terminologii używanej przez Witkiewicza: pykników i schizoidów(*). 
  By to zwizualizować jakoś: przykład. 

  Niesamowicie atrakcyjna, powiedziałbyś nawet, że ideał, bo okazuje się że i umysł piękny. Mija jakiś czas, padają słowa, migają gesty, pulsuje atmosfera... Ale jednostronnie. Nic z tego. 
 
  I co robisz?
 
  Pyknik schla się i będzie miał kaca.
  Schizoid schla się, potem będzie miał kaca, ale wcześniej pobrzdąka coś na akustycznej. Albo nabazgrze coś ołówkiem. Zaśpiewa? Zatańczy? Kto wie.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>[A tak zupełnie na marginesie, skoro już jesteśmy przy muzyce i kreatywności <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(tej bardzo-bardzo)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, jej przykład bezbłędnie przedstawiono w pewnej scenie filmu <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Amadeusz"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, gdy po wysłuchaniu w biegu ledwo paru nut, do tego tragicznie zagranych, Mozart był w stanie nie tyle zagrać samą melodię, co jeszcze poprawić ją: podrasować rytmikę i dodać ozdobniki, wprawiając tym samym autora w osłupienie. A wszystko to w radosnej atmosferze tworzenia:D]<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Podsumowując drugą przyczynę kreatywności: zależnie od tego czy jest się mało kreatywnym, czy kreatywnym bardzo-bardzo, różnie się na bodźce zewnętrzne reaguje. W przypadku drugim - przetwarza się formę bodźca na inną: przefiltrowuje przez umysł, zabarwia tym co się w głowie przechowuje, aż do stworzenia <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'formy zwrotnej'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>: obrazu, dźwięku, myśli. 

  Podstawą trzeciej przyczyny jest najsilniejszy popęd targający człowiekiem - o tak:) <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(będący częścią wspólną dwóch rodzajów potrzeb: samorealizacji i fizjologicznej)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>; ale też potrzeba uznania, czyli skupienia na sobie uwagi otoczenia, oraz potrzeba zapewnienia sobie bezpieczeństwa. 
  Już od zarania dziejów chodziło o to, żeby tak kombinować, by jak najlepiej się urządzić. W przypadku popędu seksualnego wtedy, w pradziejach, chodziło jeszcze o podtrzymanie gatunku, przetrwanie; dzisiaj bardziej grozi nam, jako gatunkowi, przeludnienie niż wyginięcie, więc sedno tego mechanizmu przelewa się z górnej półki samorealizacji, do tej dolnej - zaspokojenia potrzeby fizjologicznej i w pewnym stopniu bezpieczeństwa. Tu przesuwa się równowaga, tu rodzi się wiele działań kreatywnych. Bo żeby, hmm, <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'coś uszczknąć'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, lub dorobić się <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(schodząc już w sprawy świata materialnego)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, trzeba pokazać się od najlepszej strony, zaimponować, zachęcić, udowodnić, że <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'To MNIE właśnie tu/ci trzeba!'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. 
  Powszechnym zjawiskiem, będącym nieodłącznym elementem zaspokajania potrzeby uznania, bezpieczeństwa i poniekąd fizjologicznej <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(chuć:))<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> jest chwalenie się, szpan. Szpan może być albo narzędziem do osiągnięcia czegoś, albo też czymś docelowym <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(szpanuje się przecież często dla zyskania uznania otoczenia, albo dla bezpieczeństwa).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> A inaczej: można osiągnąć coś przez szpan i osiągać coś żeby szpanować. Pierwsze drugiego następstwem. Najzwięźlej można by scharakteryzować to posługując się wspomnianym motywem komponowania na gitarze. <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'Szpaner'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(chałtuniarz)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> nie komponuje, nie improwizuje - on przerabia <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(w sensie wałkowania)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> hiciory, wyłącznie odgrywa czego się nauczy, żeby zaimponować komuś lub otoczeniu, zaspokajając tym samym pewne potrzeby niższe plus jedną wyższą: uznania. Ale wybiegając trochę bardziej w <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'świat dorosłych'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>: nasuwa się na myśl wspomniany przykład dorabiania się, które przecież bardzo często odbywa się na drodze kreatywności uwalnianej tworzeniem. Po co to? Żeby czuć się lepiej, to jasne. Ale wejdźmy w szczegóły <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(zaczynając od dołu: ciała i piramidy Maslowa)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>: 
 <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>1.<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Jak powszechnie wiadomo, tylko fredrowska królewna Pizdolona oddawała się komu popadnie. W rzeczywistości, nawet na chwilowe zbliżenie, osoba z najniższego szczebla drabiny społecznej nie ma szans - trzeba coś sobą reprezentować. A żeby to osiągnąć, trzeba się czegoś dorobić. Co więc tu mamy? Pośrednie dążenie do zaspokojenia chęci, czyli jednej z potrzeb fizjologicznych, ale też i ułamka potrzeby samorealizacji, co już zaznaczyłem.
 <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>2.<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Fajnie jest, jak drzwi <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(do tego solidne)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> domykają się, jak w lodówce jest coś więcej oprócz zimna; gdy okolica, w której się mieszka, nie wymaga noszenia przy sobie paralizatora, noża czy kija baseballowego... <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Bezpieczeństwo, bezpieczeństwo!"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> - jak cedzi psorka w tym mpegu Zambariego[4]. Otóż to - przyjemnie czuć się bezpiecznym. Fajnie jest nie martwić się, że ktoś odbije ci nerki, połamie ręce i wybije zęby jak wyjdziesz z domu, lub że <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'nie ma co do gara wrzucić'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Ale na to trzeba zapracować. A wiec w tym wypadku kreatywność ukierunkowuje <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(pośrednio)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> na zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa.
 <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>3.<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> O uznanie też trzeba walczyć. <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>{Pominę może dylemat <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Czym jest uznanie takiego świata?"; temat na osobny esej]<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Przy walce o uznanie chodzi także o zaimponowanie, jak w przypadku pierwszym, ale już szerszej publice - światu, otoczeniu, własnej subkulturze, znajomym, rodzinie. Sobie? A też, czasem; ale to już podchodzi pod samorealizację. Uznanie osiągamy przez osiągnięcie czegoś na drodze kreatywności, a więc i na drodze pewnych rodzajów przekazu, chwytając się na przykład jakiejś dziedziny sztuki.

  Podsumowując trzecią przyczynę kreatywności: chęć zwrócenia na siebie uwagi płci przeciwnej czy zaspokojenia podstawowych potrzeb, powoduje kombinowanie, które często wiąże się z jakąś formą tworzenia. Mamy więc kreatywność. Często płytką, zwykle łatwą do skompromitowania, na pewno na krótką metę... Ale zawsze.

  A więc mamy trzy fundamentalne źródła kreatywności, wraz z ich sposobami wyzwalania sił twórczych, zamieniania przeciętnego zjadacza chleba w coś, co kiedyś być może nazwie ktoś <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'artystą'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Dodać do tego trzeba tyle, że działania, odpowiadające każdej z przyczyn, przeplatają się ze sobą. Tak na dobrą sprawę, to u podstawy każdego naszego działania tkwi wiązka tych przyczyn, skomponowana w różnych proporcjach, zmieniających się zależnie od sytuacji. A skoro już uczepiłem się tej gitary... 
 
  Amator strunowych brzmień uczy się jakiejś balladki <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(czyjejś)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. 
  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Powód pierwszy:<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> bardzo mu się ona podoba, chciałby ją umieć zagrać. Mamy tu więc drugą przyczynę kreatywności: bodziec ze strony rzeczywistości trafia na podatny grunt <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(osobę kreatywną bardzo-bardzo)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, i zostaje w pewien sposób przetworzony, a dokładniej: powtórzony. Coś jak echo.  
  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Powód drugi: <#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>uczy się jej, żeby oprócz satysfakcji poznania zaspokoić także potrzebę uznania, grając ją komuś w przyszłości. Dodaje ją po prostu do repertuaru. Tu jest więc mowa o trzeciej przyczynie kreatywności - chęci zaimponowania: bezpośredniej, gdy dane mu będzie pochwalić się przez publiką tą umiejętnością; i pośredniej, gdy poprzez posiadanie tej umiejętności doprowadzi jakąś okrężna drogą do zwrócenia na siebie uwagi.      
  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Powód trzeci:<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> takie szybkie podłapanie melodii, zagranie jej i nauczenie się to doskonała wprawka, doskonałe ćwiczenie. Jak na te parę minut poświęcane dziennie na praktykę - w sam raz! A wszystko co poprawia styl, pomaga w tym docelowym przekazie - w wyrażeniu 

<#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"(...)tego co we
mnie jest najistotniejsze,
czego nigdy dotąd nie
powiedziałem - a co nie
jest ani miłością, ani
nienawiścią, ani litością ani 
pogardą, ale prawdziwym
tchnieniem życia,
nieokiełznanym
i pochodzącym gdzieś
z głębi, a wnoszącym
w ludzkie życie bezkresną
przestrzeń i przeraźliwą,
beznamiętną siłę będącą
czymś ponadludzkim."<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>[5]

  W tym wypadku poprzez muzykę. O co więc chodzi? O niepokój metafizyczny; najgłębszą, z tych trzech, przyczynę kreatywności. 

  Oprócz tego, że w każdym kreatywnym działaniu znajdujemy po trosze wszystkich jego przyczyn, że możemy ustalić ich proporcje... No właśnie, co jeszcze? Otóż twórcze działanie możemy obserwować z TPP, bo przecież w drugim i trzecim wypadku nie ma mowy o niezauważeniu go <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(pierwszy to trochę bardziej skomplikowana sprawa)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Co to nam daje? Ano... ale to już zupełnie inna historia:)
  Dodać trzeba jeszcze, że odnajdywanie się w świecie, o czym mówi trzecia przyczyna kreatywności, jest podstawą większości wypadków tworzenia <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(ale na płytkim poziomie, co już podkreśliłem)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>; system reagowania na rzeczywistość <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(akcja-reakcja)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> nie podpada w większości wypadków pod żaden rodzaj Sztuki; oraz że <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'niepokój metafizyczny'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> powoduje powstawanie zdecydowanie najciekawszych i najbardziej wartościowych dzieł - a tylko przez Sztukę jest możliwe w pełni jego wyrażenie. 
 
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>TALENT<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Gdy już zaistnieje potrzeba ekspresji, człek zaczyna odczuwać odwewnętrzne ciśnienie sił twórczych. Teraz zaczyna się mniej lub bardziej świadome dryfowanie w kierunku którejś z form przekazu. Niektóre z nich można zaliczyć do tak zwanych sztuk pięknych, czyli na przykład komponowanie lub <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'wydawanie'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> dźwięków <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(granie, śpiew)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, tworzenie obrazów <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(malowanie, rzeźbienie, taniec)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, układanie myśli w większą całość <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(pisarstwo, poezja)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, ale większości mimo najszczerszych chęci nie. Bo mówienie, gestykulacja, mimika - to wszystko jest tak codzienne i powszednie, że aż normalne, zwyczajne, szare; a i tak w większości są to tylko odruchy na świat zewnętrzny, a nie wewnętrzny - o co nam chodzi. 
  Dryf ten, wspomagany jest przez podmuch predestynacji. Trzeba bowiem przyznać, że niektórzy rodzą się z wyraźnymi predyspozycjami do pewnych zajęć <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(w tym wypadku - gatunków sztuki)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Te predyspozycje, czy talenty - jak kto woli - kształtują się z wiekiem. Ale właśnie - czym jest talent?

  Talentem jest dokonanie czegoś, co jest trudne dla innych <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(Henri Frederic Amiel[6])<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a polega on na połączeniu siły twórczej ze zdolnością wykonawczą <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(Honoriusz Balzak[7])<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Tak wyglądałaby definicja talentu. Ma ona jednak pewne luki, które postaram się uzupełnić.
 
  Na początek założyć trzeba, że wszyscy ludzie, przychodzący na świat bez barier upośledzeniowych, startują z takim samym potencjałem twórczym. Podstawowym źródłem talentu staje się wtedy genetycznie dziedziczona pamięć komórkowa. Naturalnie nie należy oczekiwać, że dwuletnie bobo <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(potomek artysty)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> zacznie malować portrety, czy skomponuje symfonię. Genetyczny spadek daje mu tylko możliwość szybszego niż inni opanowania danej umiejętności, nie zaś automatyczne znalezienie się na piedestale mistrzostwa. Wypadki, gdy dziecko przeciętnie uzdolnionych rodziców przejawia pewne talenty można tłumaczyć tylko tym, że rodzice swych talentów nie pielęgnowali <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(może nie byli ich świadomi?)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> ale przekazali je w genetycznym spadku; lub że dziecko na wskutek silnych doznań <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(niepokoje metafizyczne, lub częste i silne bodźce ze strony rzeczywistości)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> po prostu pęka z nadmiaru sił twórczych, i są one zmuszone uwalniać się w doskonalszych formach, niż gdyby przekaz nie wymagał pośpiechu. To ostatnie to narodziny talentu.
  Tak więc jeśli widzimy osobę wykazującą jakieś artystyczne predyspozycje, talenty, to znaczy że: 
- ma to w genach, lub 
- czuje natychmiastową potrzebę ekspresji <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(co zmusza je do szybszej nauki, a to właśnie jest postrzegane jako talent).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>     
  Trzeba jednak jasno określić, jak rozpoznać talent, istnieją bowiem mylne sposoby interpretowania przejawów artystycznych. Gdyby tak znaleźć przykład dla pierwszego członu wcześniej skonstruowanej definicji <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(tego H. Amiela)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, okazuje się, że nie uwzględniono motywu wprawek. 
  Jest, dajmy na to, osoba rysująca od jakiegoś czasu, i osoba, która czasem tylko coś na marginesie w zeszycie nagryzmoli. Dla drugiej osoby poprawnie narysowana przez pierwszą osobę postać staje się oznaką talentu. Ale przecież gdyby i ona tyle ćwiczyła, rysowałaby nie gorzej. Jak to więc jest? 
  Otóż przy wcześniej sformuowanym założeniu o jednakowym potencjale twórczym, można dojść do wniosku, że w zasięgu każdej osoby jest dowolny poziom mistrzostwa. Pojęcie talentu wkracza do gry, gdy dana postać posiada umiejętności o wiele lepiej rozwinięte niż by <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'wypadało'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> jak na swój wiek. A wracając do tego przykładu z rysowaniem: jeśli te osoby mają jakieś 5-10 lat, to może być mowa o talencie u jednej z nich; jeśli to młodzież, to o talencie będzie mowa tylko w przypadku naprawdę dobrego rysunku; jeśli zaś są to osoby dojrzałe, to o talencie w tym wypadku nie ma mowy. Bo wraz z wiekiem rosną wymagania; im człowiek starszy, tym trudniej określić czy jest utalentowany, czy nie. Wszystko to kwestia relacji wieku i ilości godzin wprawek. 
  Podsumowując: zdumiewające postępy w predestynowanej formie przekazu - oto talent.

  Gdy wiemy już czym jest talent, łatwiej jest zrozumieć mechanizm doboru odpowiedniej dla siebie formy przekazu. Bo jasnym chyba jest, że jeśli ktoś widzi, że wychodzi mu gra na pianinie, a nie lubi liczb, to wybierze raczej szlifowanie muzykalności, niż logicznego myślenia. Tak więc talent jest głównym <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'doradcą'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> w sprawie wyboru formy ekspresji; jednak nie jest on <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'doradcą'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> jedynym. Do pozostałych czynników wpływających na tę najważniejszą w życiu decyzję, można zaliczyć:
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#> -<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> wpływ otoczenia: bezpośredni <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(manipulacja na zasadzie przymuszania do nauki 'czegoś' przez konkretne osoby)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> i pośredni <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>("Kiedy wejdziesz między wrony..")<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#> -<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> zbieg okoliczności <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(gdy z nieba spada ci okazja do zajęcia się czymś konkretnym, w postaci dogodnych ku temu warunków, z czego po prostu nie sposób nie skorzystać)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>
  I to byłoby wszystko, jeśli chodzi o następny etap przekazu, czyli przejście od zaistniałej potrzeby ekspresji do wyboru jej formy. A gdy się już wybierze, czy będzie to obraz, dźwięk czy myśl, można spokojnie zabrać się za...

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>WPRAWKI<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Gdy już mamy w rękach narzędzia, dzięki którym będziemy w stanie zaspokoić potrzebę tworzenia, zaczynamy ćwiczyć. Nie ma bowiem cudów - nawet jeśli nas rozsadza energia, wyładowanie się, jeśli chodzi na przykład o obraz, nabierze postaci namazania masy bezładnych kresek/plam i będzie przez to pozorne. Głód twórczości będzie wracał, aż zostanie zaspokojony.
  Wprawki zaczynają się zależnie od rodzaju przekazu; od rodzaju przekazu zależy także czy wprawki będą świadome czy nieświadome, lub jak będzie się ta relacja <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nieświadomie)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> układa.
  Dla obrazu i dźwięku widoczne wprawki będą zaczynały się bardzo wcześnie, bo nawet po kilku latach życia. W formie nieświadomej będzie to obserwowanie rzeczywistości <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(jako szeregu obrazów)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> i wyłapywanie dźwięków; natomiast świadomie będzie to komponowanie jakichś obrazów <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie tylko na papierze - także w przestrzeni)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> i wydawanie dźwięków - samodzielne lub przy pomocy jakichś rekwizytów <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(od walenia łyżką po garach do zabawkowych wersji instrumentów)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Dalej zaczynają się już bardziej zorganizowane formy wprawek - jakieś zajęcia w szkole/poza szkołą, prywatne lekcje lub ćwiczenia z własnej inicjatywy <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(tudzież z inicjatywy rodziców).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> W tym momencie następuje selekcja - osoby którym <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'wizje'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> nie spędzają snu z powiek, zaprzestaną wprawek <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(może kiedyś do nich wrócą)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a artyści z powołania zdwoją <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'wysiłki'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(ta radość tworzenia jednak jest i nieźle satysfakcjonuje).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>  

  Na przykład wprawek muzycznych przytoczę pewien motyw z powieści science-fiction <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Człowiek Plus"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, Fryderyka Pohla. Główny bohater, Roger Torraway, były pilot wahadłowców kosmicznych, dostosowywany do przetrwania na Marsie <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(zdarli z niego skórę, wydłubali oczy, wycięli większość organów itd. a wstawili zmechanizowane podzespoły),<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> wpada w kryzys <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(po tym jak bez jego wiedzy ucinają mu jeszcze... uch;>).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Podstawiona doktor psychologii uczy go grać na gitarze, żeby się przed lotem zrelaksował. I tu jest ciekawy motyw - wspomagany przez masę komputerów Roger zapamiętuje natychmiast każdy dźwięk, każdy akord, melodię; jakby szlifował je przez wiele godzin. Ledwo usłyszy - umie, jest w stanie powtórzyć. W ten sposób w ciągu paru godzin opanowuje materiał, któremu nie podołałby przez lata. Jaki z tego wniosek?... Gdyby wziąć pod uwagę to, że każdy człowiek jest wyposażony w tysiące połączonych ze sobą komputerów <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(umysł)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, to przy odrobinie treningu można by uczyć się, czy wprawiać, w takim samym tempie:)

  Jeśli zaś chodzi o wprawki do przekazu myśli <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(słów)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, to tu sprawa ma się nieco inaczej. Bardziej abstrakcyjnie, że tak powiem. Bo tutaj świadome wprawki w postaci dobrowolnego kształcenia stylu w określonym kierunku zaczynają się bardzo późno, bo najwcześniej po kilkunastu latach życia. Natomiast nieświadome wprawki u osoby z wpisanym w przeznaczenie, dajmy na to, pisarstwem, zaczynają się od pierwszego silnego bodźca z zewnątrz lub niepokoju metafizycznego. Nabierają one postaci intensywnej obserwacji, analizowania wszystkiego co się dookoła dzieje i już wtedy kształtują przyszły styl. Rodzaj osobowości tej osoby będzie z kolei determinował <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'odczyn'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> stylu oraz głębię obserwacji: narcyz nawet jeśli będzie widział dużo, nie będzie w stanie popatrzeć na swoje odkrycia z innej niż własna perspektywy, a więc styl jego nie będzie znosił sprzeciwu, będzie podniosły; choleryk będzie miał styl <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'kwaśny'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> - sarkastyczny/cyniczny, a obserwacje, co prawda liczne, nie będą doprowadzane do końca, a więc stracą na głębi. 


  To, czy dana osoba zacznie przekaz myśli pisząc wiersze, opowiadania czy teksty publicystyczne, zależy w dużej mierze od okoliczności <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(sprzyjające/nie sprzyjające)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, ale przede wszystkim od tego, jaką dawkę mocy twórczych skumulowały w niej trzy główne przyczyny kreatywności, a przede wszystkim pierwsza i druga. W przypadku dwóch poprzednich form przekazu sprawa ma się podobnie: też natężenie przekazu będzie uzależnione od tych samych czynników, jednak te mnożące się siły twórcze nie będą już takie naglące, a dokładniej: obrazy nie będą wymagały ciągłego <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'uwalniania'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a z dźwiękami będzie jeszcze lżej.

  Na koniec może jedno spostrzeżenie, o którym szerzej będzie innym razem, a o którym warto by się na własną rękę zastanowić.
 Otóż wszystko jest względne. To, co dla niektórych jest środkiem, okresem przejściowym, dla innych może stać się ostatecznym celem, mogą na tym poprzestać. Wprawki na przykład: 
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>1.<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>artysta-grafik uczy się malować; gdy potrafi namalować już praktycznie wszystko poprzestaje na tym, bo ta, jakby nie patrzeć, przydatna umiejętność w dzisiejszych realiach zapewni mu <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'dobrobyt'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>; lub idzie dalej, eksperymentując, wyrażając więcej i inaczej.
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>2.<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> artysta-muzyk uczy się ekspresji muzycznej; gdy już opanuje umiejętność gry na wybranym instrumencie zostaje przy tym, bo przy takim wachlarzu możliwości <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(zna wiele nań utworów)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> na pewno nie będzie mu źle; lub idzie dalej, eksperymentując, wyrażając więcej i inaczej.
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>3. <#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>artysta-tekściarz szlifuje styl pisarski; gdy opanuje słowo w stopniu pozwalającym na sprzedawanie go, utrzymywanie się z tego <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(wszak wiele nie trzeba)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> zostaje przy tym, bo po co brnąć w kontrowersje, skoro mu tak dobrze; lub idzie dalej, eksperymentując, wyrażając więcej i inaczej.
  Na Scenie to zjawisko też występuje, ale, jak już mówiłem, to temat na osobny artykuł.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>POPRAWKI<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Każdy człowiek posiada zdumiewającą umiejętność ewolucji, dostosowywania się, korygowania własnych działań. Każdy człowiek jest także zdolny do tworzenia dzieł sztuki. Takich mniejszych, własnych dziełek, lub rzeczy głębszych, podnioślejszych. Bo gdyby dziełem sztuki określić coś całkowicie skończonego, coś <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'w sam raz'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, wręcz magicznego w swojej idealnej kompatybilności i prostocie zarazem, okazałoby się, że każda właściwa odpowiedź słowna, każdy prawidłowy gest, grymas, wniosek, są same w sobie małymi dziełami sztuki. Jednak wraz ze wzrostem ambicji, a więc i trudności postawionego sobie zadania, zwiększa się prawdopodobieństwo, że czyn będzie miejscami zgrzytał niepoprawnością. A twórcza ekspresja, przekaz myśli, obrazów czy dźwięków, to właśnie jest ambitne i trudne zadanie. Im rozleglejszy projekt i im większej wymaga uwagi, tym większa szansa na popełnienie błędu, na niedociągnięcia... I tu - dzięki Bogu![8] - możemy użyć tej niechybnie zbawiennej w skutkach zdolności do korygowania przebiegu własnego przekazu.
  Czy poprawki są niezbędne? Otóż, jak już powiedziałem, bywa że coś kompletnego powstać może bez większego wysiłku. Warunkiem w tym wypadku jest spontaniczność, takie carpe diem twórczości, z zastrzeżeniem, że podmiot przekazu jest w posiadaniu wiedzy teoretycznej i odpowiednich warunków technicznych, adekwatnie do stosowanego rodzaju przekazu. W przeciwnym wypadku wychodzą z takich prób, krótko mówiąc, gnioty. 
  Przykładów nie trzeba daleko szukać - Idol. Jest i spontaniczność, radość ekspresji, ta chwila!... Ale jeśli nie wie się, że głos ma się naprawdę nieprzyjemny, nie czuje się rytmu, nie trzyma melodii, nie pamięta tekstu, ITD. to efektem będzie albo negacja po sprowadzeniu na ziemię przez osobę trzecią, albo przyznanie, że na dobrych chęciach trzeba czasem poprzestać. W każdym razie - twarde lądowanie na betonie rzeczywistości.
  Także owszem, te małe cuda zdarzają się, ale przy stwarzaniu większych - trzeba być ostrożnym, trzeba poprawiać.
  Przy każdej formie przekazu poprawki są obecne - i niezbędne nierzadko - z dwóch głównych powodów. Pierwszy to fakt, że póki się nie opanowało mistrzowsko rzemiosła własnego przekazu, trzeba liczyć się z <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'literówkowymi'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> choćby pomyłkami. Drugi z kolei może zaistnieć praktycznie tylko wtedy, gdy już się kardynalnych błędów w swoim rzemiośle nie popełnia. A chodzi tu o konflikt <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'zdanie moje-zdanie świata'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Czyli gdy się nada swojemu przekazowi kształt gryzący się z konwenansami, modą, czy zdaniem konserwatystów, to wtedy właśnie mamy do czynienia z drugim rodzajem poprawiania - <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'wyrównywaniem do rzeczywistości'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>.
  Czy można wskazać, który rodzaj przekazu daje nam największą swobodę, pozwala odpuścić sobie choć w pewnym stopniu czynność poprawiania? Myślę, że tak. 
  Otóż w przypadku obrazu mamy chyba największą swobodę. Możemy dowolnie komponować różnokolorowe plamy, kreski, kropki czy inne kwiatki; zawsze znajdzie to swoje miejsce pod skrzydłami któregoś kierunku sztuki, najwyżej wyląduje pod abstrakcją. Od obrazu można zawsze odwrócić głowę, skończyć odbiór w dowolnym momencie. 
  Z dźwiękiem takiej swobody nie ma - jeśli chce się jakąś kompozycję dźwiękową odebrać, zaklasyfikować, trzeba jej wysłuchać do końca. No a żeby ktoś miał na to szansę, trzeba te dźwięki w znośne melodie układać. Bo nie każda kompozycja zostanie nazwana muzyką i nie każdy jęk czy kwik śpiewem. Tak więc tu trzeba trzymać się pewnych zasad, jeśli chce się utrzymać w jakimś gatunku sztuki. 
  Najgorzej chyba jest ze słowem. Słowo bowiem, jest najbardziej rzeczywistą formą przekazu, najbardziej w realu zakorzenioną, bo przecież używaną do komunikacji. Co to oznacza? Ano to, że każdy wyrażający myśli słowami jest swego rodzaju konserwatystą - odbiera ich znaczenia, ich <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'smak i barwę'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, według określonych prawideł, i nie jest w stanie otworzyć się na nowe znaczenia dla <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'starych'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> słów, czy nowe tempo ich przekazu. Są one tak wytarte, że niemożebnie ciężko jest znaleźć dla nich inne znaczenie, a dokładniej niemożliwym staje się zaakceptowanie słowa w odmiennym pojęciu/zastosowaniu, jakie nadał mu jakiś awangardowy autor. 
  Przykład? W tej chwili przychodzi mi tylko jeden do głowy, ale myślę, że wręcz idealny: słowo <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'szelest'.<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Co oznacza? Rzecz abstrakcyjną dosyć; dźwięk, który wydają jakieś suche, lekkie przedmioty, na wskutek ocierania się o inne. A weźmy <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Sklepy Cynamonowe"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, Bruno Schultza. Było tam takie zdanie, które brzmiało mniej więcej: W sadzie leżał szelest. I najbardziej chyba pasowałoby na określenie tego i podobnych przykładów słowo: poetyckie. Bo w poezji jest właśnie taka swoboda, jednak gdy przenika do prozy - bijcie na alarm! Heretyk!...
  Przesadzam być może z lekka, jednak nie da się zaprzeczyć, że istnieje zjawisko <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'zatracania'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> się w tym, co się pisze. Po <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'pobudce'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> odkrywa się, że ułożyło się słowa w strasznie dziwne ciągi; i mimo pewności, że podczas pisania coś te ciągi znaczyły, nie da się ich pierwotnego znaczenia przywołać, lub sprawia to trudność. Jednak bez porównania trudniejszym zadaniem jest zaakceptowanie odstającego od norm tekstu przez odbiorcę. Dlatego właśnie, oprócz możliwości popełnienia tysięcy kardynalnych błędów <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(ortografia, interpunkcja, gramatyka itd itd)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> trzeba się jeszcze pilnować przed kontrowersją. A więc można śmiało wyciągnąć wniosek, że właśnie od przekazu myśli najprędzej jest do dziwactw, a więc przy nim trzeba się najwięcej pilnować. 
 
  Niektórzy nie poprawiają swoich dzieł, albo robią to bardzo powierzchownie. Ale zdarzają się też tacy, którym poprawek nigdy dość, co w efekcie daje dopiero pośmiertne pokazy. A właśnie. 
 
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>POKAZ<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Do czegoś to wszystko zmierza. Zależnie od przyczyn twórczości, jej przebiegu i osobowości autora, pokaz nabiera określonego charakteru. Jest on najważniejszym punktem przekazu. Najważniejszym tak dla autora, jak i dla odbiorcy. Przekaz bez pokazu jest niepełny. Po pierwsze, odcina autora od poprawek, jakie przyniosłaby konfrontacja z odbiorcą, a także od pomysłów, jakie by to <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'zderzenie'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> zrodziło. Po drugie, odbiorca <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(pod warunkiem że prawdziwy, tj. widzący, a nie tylko patrzący)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> miałby o to jedno niechybnie niepokojące metafizycznie przeżycie w plecy. To pewny egoizm ze strony autora, a więc i zło ogólne; jednak chodzi głównie o to, że przekaz taki będzie miał, przez nie dotarcie do odbiorcy, o szereg następstw mniej <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(czytaj: będzie niepełny)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>.
  Pokaz ma tyle skutków zależnie od swojego charakteru, że trzeba by było osobnego felietonu, na opisanie ich wszystkich. Ograniczmy się więc do odpowiedzenia na dwa pytania:

  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Kiedy jest najlepszy moment na pokaz?<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Gdy wszelkie znaki na niebie i ziemi będą mówiły Ci, że dzieło jest skończone. Czyli gdy nie będziesz widział już nic do poprawy. Nie oznacza to naturalnie, że nie będzie się dało go poprawić. Oznaczać to będzie tylko to, że Ty nie będziesz już w stanie, że czas właśnie na pokaz - konfrontację z odbiorcą.

  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Kiedy pokaz wywiera na odbiorcy największe wrażenie?<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>    

  Gdy łączy dobrze znane odbiorcy elementy i motywy w nowatorskie, niespotykane i uczące formy; gdy wprowadza w niepokój metafizyczny. 


  A teraz nadszedł już czas na odniesienie tego wszystkiego do Demosceny. Nie zrobię tego ja, gwoli ścisłości:) Ja tylko postaram się naszkicować to <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'coś'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, co stanowi o klimacie scenowania; jego istotę. Reszta należy do Ciebie, jak to się zwykło mawiać. 


<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>PRZEKAZ SCENOWY<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  ...zaczyna się gdy zostaną spełnione dwa warunki: jest co przekazywać i jest czym przekazywać <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(komputer)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Do przekazu zwykłego, przekaz scenowy można przyrównać tylko częściowo: przyczyny są te same <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(np. scene.pl/pixel/akha rea, DamienaXI - pod którą przyczynę kreatywności można by to podciągnąć?)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, talent odgrywa też kluczową rolę, wprawki i poprawki są na porządku dziennym; jednak cała reszta to zupełnie inny świat. Totalny freestyle odwzorowywania neuronowych przekazów w bitowych formach. Nowe podejścia, nowe punkty widzenia i pomysły powstałe poprzez konfrontację z komputerem - skondensowanym w blasze i plastiku potencjale możliwości, nowym medium między wewnętrznym wszechświatem własnych myśli, a skrawkiem wszechświata zewnętrznego...

  Przekaz Scenowy nie znosi ograniczeń; nie da się wypunktować jego przebiegu, gdyż jest nieprzewidywalny, tak samo, jak nieprzewidywalna jest twórcza jednostka napędzana własnymi niepokojami metafizycznymi, postawiona do tego przed nową ścieżką nieskończonej ekspresji. 
  Wszystko to, co wydaje się w Przekazie Scenowym być złe, nieprawidłowe, wynika tylko i wyłącznie z rzutujących na psychikę niedociągnięć i możliwości zwykłego, rzeczywistego przekazu. 

  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Dlaczego tak idealizuję? <#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  Przekaz Scenowy, zarówno jak ten rzeczywisty, są w założeniu napędzane ideami. Jednak w sytuacji gdy rzeczywiste <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(w sensie: zakorzenione w rzeczywistości, konserwatywne)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> formy przekazu zostały zadeptane, gdy są przez ignorancję odbiorców i autorów bezmyślnie ograniczane i frustrująco ograniczone, a gdy najbliższe czasy mają zostać zdominowane przez komputerowe formy przekazu; Przekaz Scenowy staje się nową szansą. 

  <#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>Na co?<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

  By przeżyć na powierzchni naszej planety zmuszeni jesteśmy do używania okrutnie zredukowanego do najpraktyczniejszych funkcji strumienia świadomości, cierpiąc nierzadko tego konsekwencje[9]. Przekaz w formie komunikowania się podchodzi pod elementy tej swoistej <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>'szkoły przetrwania'<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Jednak przekaz o charakterze Sztuki <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(Przekaz Scenowy!!)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> jest wyrazem najgłębszej formy niepokoju metafizycznego - intuicyjnej przesłanki, że coś jest nie tak, że dałoby się żyć inaczej, lepiej; że pełnia życia nie polega na rodzeniu się, bezsensownej pracy i bezgłośnym umieraniu. Póki więc szukamy odpowiedzi na te najważniejsze pytania, tworząc, póty mamy szanse na ich odnalezienie.   

  Scena to naprawdę piękne zjawisko. 


<#FONT:[BOLD:1]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFF40]#>bla/ind.<#FONT:[BOLD:0]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>
styczeń/luty 03`
-------

<#FONT:[COLOR:0xFF008080]#>Przypisy:<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

[1] piramida Abrahama Maslowa, czyli hierarchiczna teoria potrzeb - źródło: podręcznik do podstaw przedsiębiorczości:) W skrócie: ludzie dążą do zaspokojenia pięciu potrzeb (zaczynam od góry): p. samorealizacji (p. rozwoju); p. uznania i p. przynależności (powyższe trzy należą do potrzeb wyższego rzędu); p. bezpieczeństwa i p. fizjologicznych (te dwie to potrzeby niższego rzędu, a z poprzednimi dwoma zaliczają się do potrzeb odczuwalnych braków). 

[2] psychoanalityczna prowizorka: 'psychoanalityczna', bo nie trzeba być Freudem (respect) żeby analizować elementy ludzkiej psychiki; a 'prowizorka', bo nie ma co się nad tym zbytnio rozwodzić - stąd te beztroskie uogólnienie.

[3] pyknicy i schizoidzi: terminy zaczerpnąłem z wprowadzenia do "Niemytych Dusz", S.I. Witkiewicza; są to dwa zasadnicze rodzaje ludzi w typologii Ernsta Kretschmera ("..wyodrębnił typy temperamentu oraz skłonności do określonych chorób psychicznych na podstawie typów budowy ciała jednostki.."/encyklopedia WIEM)

[4] "Bezpieczeństwo"/Zambari - dostępne pod www.zambari.z.pl, jak ktoś nie oglądał a chciałby zobaczyć

[5] Bertrand Russell w liście do Constance Malleson, cytowany w "My philosophical Development". Ja z kolei zacytowałem to z pierwszej strony "Pasożytów Umysłu", Colina Wilsona (swoją drogą świetna książka, gorąco polecam).

[6] Amiel Henri Frédéric (1821-1881), pisarz szwajcarski, tworzący w języku francuskim. Sławę przyniosły mu pisane w latach 1847-1881 dzienniki (rękopis liczy około 17 tys. stron) - arcydzieło subtelnej introspekcji psychologicznej i erudycji. Opublikowane częściowo (Fragments d'un journal intime 1883-1884, wydanie nowe 1948-1954), wywarły pewien wpływ na modernizm europejski, także polski. Autor wierszy lirycznych, cenionych esejów krytycznoliterackich oraz słów hymnu Szwajcarii francuskojęzycznej.(encyklopedia WIEM)
Nie wiem skąd pochodzi ten cytat, nie znam żadnego z jego utworów, ale po prostu musiałem go użyć bo zgrabnie to ujął:)

[7] Balzac Honoré de (1799-1850), pisarz francuski, ojciec powieści realistycznej. (...) Jeden z najbardziej pracowitych pisarzy w dziejach literatury, pozostawił około 100 powieści, w większości napisanych w latach 1829-1850, które złożyły się na monumentalny cykl zatyt. "Komedia ludzka"(...)(encyklopedia WIEM)
Oprócz "Ojca Goriot" nie znam nic; nie wiem z którego dzieła pochodzi ten cytat, ale... nie mogłem się oprzeć;) 

[8] Bóg, w sensie transcendentnej i wyższej siły (a nie istoty o ludzkich przymiotach - emocje, świadomość itd.)

[9] ten motyw jak i cały akapit zsyntezowałem na podstawie lektury "Drzwi Percepcji", Aldousa Huxleya; dostępne także na serwisie Hyperreal (hyperreal.info/drugs/go.to/index/ - w książkach). Gorąco polecam.
