<#KEYWORDS:[WORDS:<Emocje >]#><#SCROLLS:[BYLINE:1][BYPAGE:1][BYTWOPAGES:0]#><#JLIMIT:[C1LMARGIN:10][C1RMARGIN:630][C2LMARGIN:10][C2RMARGIN:300]#>
<#JUSTIFY:[TYPE:2]#><#FONT:[BOLD:1][FACE:<arial.ttf>][AALIASED:1][SIZEX:12][SIZEY:16][COLOR:0xFFFFFF40]#>Emocje
<#FONT:[FACE:<arial.ttf>][BOLD:0][SIZEX:10][SIZEY:12 ][COLOR:0xFFFFFFFF]#><#TITLE:[CAPTION:<Emocje>][AUTOSCROLL:1]#>

Emocje...

Do niedawna, właściwie to do roku 1998, psychikę człowieka traktowano bardzo mechanicznie, poświęcano całą uwagę inteligencji i wiedzy, emocje traktując jako dodatkowe efekty działania naszej świadomości. Dopiero w 1997 roku odkryto, wykorzystując do tego najnowsze zdobycze techniki, że emocje wcale nie są wynikiem działania kory mózgowej <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nowej)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, ale innego ośrodka znajdującego się niedaleko pnia mózgowego; ten ośrodek znany był od dawna, nosił nazwę <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"ciało migdałowate"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, lecz jego zadanie było nieznane. Dopiero po tym odkryciu zaczęto poznawać emocje, ich mechanikę i zasady współdziałania z resztą mózgu i ciała. 

Na pewno wielokrotnie zdarzyło Ci się uciec przed niebezpieczeństwem, którego nawet nie widziałeś, z którego zdałeś sobie sprawę po odruchu obronnym. Czy usunąłeś się przed nadjeżdżającym metrem, czy uchyliłeś się przed ciosem. Kiedyś nazwano by to niezwykłym refleksem, dzisiaj już wiadomo, że ciało migdałowate, o którym była mowa powyżej, jest połączone z nerwem wzrokowym <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie ośrodkiem widzenia)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a także z wszystkimi innymi zmysłami i nerwami reaktywnymi <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"na skróty"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Ciało to wie o wszystkim wcześniej niż kora mózgowa, która odpowiada za naszą świadomość, co więcej; najwcześniej też reaguje, jest takim mini mózgiem odpowiedzialnym za wykrywanie i zapobieganie niebezpieczeństwu. Sęk w tym, że zwykle ocenia sytuacje pobieżnie, szybkie i odruchowe reakcje spowodowane przezeń nie zawsze są rozsądne. I tak na przykład: w szkole, na przerwie kolega podszedł do mnie i ręką machnął mi przed oczyma, robiąc przy tym groźną minę. Moja reakcja była natychmiastowa, wręcz impulsywna, uderzyłem gościa w twarz, niefortunnie to był nos a pod naporem ciosu chrzęstka pękła, do dzisiaj jeszcze pamiętam tamtą awanturę. Nie jestem człowiekiem nerwowym ani impulsywnym, na pewno każdy kto mnie bliżej zna powie to samo. Nie mogłem się sobie nadziwić, co mnie ugryzło, dlaczego to zrobiłem? Teraz wiem. Był to odruch, który uratował nasz gatunek przed wymarciem, kształtowany przez setki tysięcy lat. Przodek, który w takiej sytuacji nie zareagowałby w ten sposób, zostałby pewnie pożywieniem jakiegoś prehistorycznego drapieżnika. Możemy się wypierać naszego zwierzęcego pochodzenia i charakteru, ale my także mamy instynkt. Może nie tak silny i niepohamowany jak u zwierząt, ale jednak. Wracając jednak do naszego ciała migdałowatego, to wszystkie ssaki je posiadają, im bliżej im do naczelnych tym większe <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(objętościowo)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, mimo to i tak ludzkie jest kilkakrotnie większe niż naszych bliskich krewnych szympansów.

Ale co odruchy mają wspólnego z emocjami? Ten sam ośrodek odpowiada za oba te zjawiska. Co ciekawe, są one ze sobą ściśle związane, u zwierząt spotykamy się z odruchem opiekowania się potomstwem, najnowsze badania dowiodły, że opiekowanie się małymi to, nie odruch, lecz efekt emocji! To ciało migdałowate dopuszcza do ciała progesteron, odpowiedzialny m.in. za pojawianie się mleka w piersiach kobiet <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(u zwierząt; samic)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Dopuszcza również adrenalinę i noradrenalinę. Kontroluje wiele procesów, potrafi wyłączyć wszystkie inne procesy myślowe, gdy w danej chwili potrzebna jest mu kontrola nad całym ciałem i umysłem, stąd i amnezja u osób, które przeżyją szok , który również jest produktem naszego migdałka.

Nie można jednak powiedzieć, że ciało migdałowate, jest panem samego siebie. W chwilach, gdy nic nam nie zagraża, kora mózgowa może wywoływać dowolne reakcje, komunikując się z nim. Przykładem tego może być, pocenie się gdy przypominamy sobie niebezpieczeństwo, lub ciąża urojona. Niestety dochodzi do tego w przypadku halucynacji, czy ataków schizofrenii, gdy człowiek przestraszony swoimi wizjami ma podniesione ciśnienie i pełno adrenaliny <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(i noradrenaliny)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> we krwi, choć realne niebezpieczeństwo nie istnieje. Prawdopodobnie pochodzenie tego odruchu ma swoje korzenie w czasach prehistorycznych, gdzie pewne miejsca <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(wodopoje)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, były bardziej niebezpieczne od innych i stymulacja  strachu była pożądana. W momencie zagrożenia jednak, migdałek korzysta ze swojej podręcznej pamięci sytuacji niebezpiecznych i prostych korelacji z reakcjami. Bardzo trudne jest wyuczenie konwencjonalnymi metodami ciał. migda., dlatego najlepszym sposobem na wytłumaczenie komuś, że zamachnięcie się oznacza cios, jest uderzenie uczonego. Wtedy nastąpi momentalny wpis, że to jest niebezpieczne.

Emocje to niezwykłe zjawiska, choć zwierzęta również odczuwają emocje, to mają one charakter czysto fizjologiczny. Tylko my ludzie posiadamy zdolność do mentalnego odczuwania emocji, zawdzięczamy to korze mózgowej nowej, która nie jest aż tak rozwinięta u innych form życia.
Wyróżniamy siedem typów <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(podstawowych, bo rozwinięty wykaz sięga kilku setek)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> emocji;

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Złość; odczuwamy ją jako nieprzyjemny ból wewnętrzny, zwykle połączony z chęcią ataku. Fizjologicznie: do rąk napływa dużo krwi, odpływając z innych części ciała <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(tej o której myślisz, także)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Adrenalina przyśpiesza wydzielanie energii potrzebnej do ataku.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Strach; paniczne zakłopotanie, stale złączone z chęcią ucieczki, lub w skrajnych przypadkach desperackim atakiem. Fizjologicznie: do nóg napływa więcej krwi, przepełnionej glukozą i tlenem, z twarzy odpływa krew, grzbiet napina się, oczy rozszerzają się <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(źrenice również)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Adrenalina dostarcza do krwi wystarczającą ilość energii aby natychmiast zerwać się do ucieczki. Oddech zatrzymuje się na około pół minuty, aby nie zagłuszać skąpych sygnałów dźwiękowych, które są potrzebne do ocenienia niebezpieczeństwa.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Miłość; rozluźnienie z poczuciem pełności. Fizjologicznie: duże ilości endorfin wywołują niemałe zaburzenia koncentracji i paraliżują większość funkcji obronnych. W chwili szczęścia człowiek jest bezbronny, ciśnienie krwi się stabilizuje i serce zwalnia rytm. Ogarnia nas fala lenistwa, spowodowana niższym ciśnieniem krwi, a co za tym idzie mniejszą zdolnością mięśni do pracy. 

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Szczęście; uczucie spełnienia, dobre samopoczucie. Fizjologicznie: zwiększona aktywność mózgu, spokój, zwiększona zdolność do wykonania czynności fizycznych i intelektualnych. Uspokojenie wszystkich procesów fizjologicznych.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Zaskoczenie; niepokój, chwila wzmożonej uwagi, dezorientacja. Fizjologicznie: otwarcie powiek, ustawienie się do pozycji obronnej, zwykle po nim następuje strach albo złość.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Odraza; przymus oczyszczenia, chęć pozbycia się zapachu lub smaku. Fizjologicznie: grymas na twarzy informujący innych, że substancja którą spożyłeś/wchłonąłeś ma negatywne skutki. Zamknięcie nozdrzy. Odruchy oczyszczające <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(wymioty, plucie, ślinotok)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Smutek; przeciwność szczęścia. Fizjologicznie: blokowanie wszelkich myśli. Następuje zmniejszenie wydolności mięśni i mózgu. 

Każde z tych emocji może się łączyć z innymi <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie wyłączając połączenia radości ze smutkiem, konsternacji)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. 

Wielce pomocne w kontrolowaniu emocji i samoświadomości emocjonalnej, jest obserwowanie fizjologicznych <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(-nomicznych)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> oznak emocji, bo nie zawsze jesteśmy świadomi tego, co czujemy, wielokrotnie czujemy niepokój lub miłość, nie będąc tego świadomymi! Dlatego tak ważne jest monitorowanie własnego ciała.

Wróćmy jednak do początku, skąd u ludzi wzięły się emocje. Może budowa i wzrost mózgu powie nam co i jak. Jedynym sposobem, na obserwowanie historii naszego mózgu jest proces jego wzrostu począwszy od embrionu a skończywszy na osobniku dorosłym. Odo proces wzrostu:
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> najpierw powstaje pień mózgowy, okalający szczyt rdzenia kręgowego. Odpowiedzialny za podstawowe funkcje fizjologiczne, najprostsze odruchy i kierowanie mięśniami;
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> następnie z pradawnych ośrodków węchowych, wykształca się ośrodek emocjonalny, będący zalążkiem ciała migdałowatego, odpowiedzialny za zwierzęce odruchy, a w najwyższym stadium rozwoju za emocje;
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Powstaje kora mózgowa, następnie kora mózgowa stara <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(allcortex, archipallium)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, kora mózgowa pośrednia <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(juxtallcortex, mesopallium)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, kora mózgowa nowa <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(neocortex, neopallium)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>; 
- Układ limbiczny wykształca umiejętność uczenia się i poznawania.

Widać z tego, że ośrodek emocji był już u tak prymitywnych istot, jak płazy, czy gady związany ściśle z jego pradziadkiem-układem węchowym. Świadomość emocji pojawiła się dopiero u nas, ludzi. Homo sapiens, homo erectus i jego krewni, posiadali identyczne z naszymi układy limbiczne, lecz ich kora mózgowa była pozbawiona wierzchniej warstwy - nowej kory <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(neocortex)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, która to, jak uważa R. Joseph jest właściwą świadomością, tam dochodzą do skutku najbardziej skomplikowane przekształcenia i procesy myślowe, które określają świadomość człowieka. Choć nadal nie jesteśmy stuprocentowo świadomi swych uczuć, to kolejny dowód, że dostaliśmy ją jeszcze niekompletną, a w przyszłości będzie się to rozwijało. 

Ciekawa historia: pewnemu Amerykaninowi, wycięto tętniaka będącego w miejscu połączenia kory mózgowej i ciała migdałowatego. Po operacji zauważono, że ów człowiek nie posiada uczuć, nie potrafił opisać co czuje, ani co czują ludzie mu bliscy, którzy dawali mu niewerbalne sygnały niezadowolenia, strachu czy złości. Nie miało dla niego różnicy, czy ktoś powie mu dzień dobry z kwaśną miną, czy z uśmiechem. Gdy go ktoś pytał, czy jest szczęśliwy, człowiek ten nie mógł znaleźć żadnych przesłań w sobie zaprzeczających ani potwierdzających. Ale uśmiechał się, gdy sprawiało mu cos przyjemność i robił kwaśną minę gdy był niezadowolony, ale nie wiedział o tym! Gdy poszczuto go psem, wiedział, że ma się odsunąć i spocił się, ale nie czuł NICZEGO! Jego żona stwierdziła w wywiadzie lekarskim, że jej mąż przypomina bardziej zwierzątko domowe niż dawnego towarzysza. Nie traktujmy tego, jako odosobnionego przypadku, ponieważ na świecie jest bardzo wielu ludzi mniej lub bardziej nie czujących niczego, choroba ta nazywa się <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"aleksytymia"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, czyli niezdolność do okazywania uczuć, w skrajnych przypadkach jest to również wewnętrzną oziębłość <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(najgorsza odmiana to zespół Aspengera)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Nie są oni bynajmniej gorsi, przez całe życie nauczyli się radzić sobie w życiu bez odczuwania emocji. Nie chcę posuwać się za daleko, ale faktem jest, że wszystkich morderców-psychpatów można poznać po tym, że mają właśnie to schorzenie! Nie potrafią się w czuć w osobę, której robią krzywdę. 

Przydał by się jakiś morał, może odniesienie do Ciebie, czytelniku. Otóż, naukowo dowiedziono, że komputery, a zwłaszcza przesiadywanie w Internecie upośledza system emocjonalny. Przesiadując dziennie 3 godziny przy komputerze <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie nadrobiwszy tego życiem towarzyskim)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, tracimy rocznie 10% swoich zdolności okazywania i odczuwania emocji. Przesiadywanie na przeróżnych chat'ach <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(irc)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, gdzie emocje są okazywane w postaci symboli <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(emoticons)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, wypacza naturalny bieg konwersacji i zmniejsza wrażliwość na bodźce niewerbalne. Niestety, czytanie książek, czy słuchanie radia robi również spustoszenie <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(co prawda o wiele mniejsze)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> w tych zdolnościach. Wniosek z tego taki; jeśli chcemy aby nasza gospodarka emocjonalna funkcjonowała prawidłowo MUSIMY przebywać z ludźmi!

<#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie traktuj tego jako pełnej wypowiedzi na ten temat, obecnie pracuje nad dużą praca na temat życia w związkach i dostrajaniu się a także zjawisku homoseksualizmu i pedofilii, a to co przed chwilą czytałeś, to kilka skompilowanych przemyśleń)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>


<#FONT:[BOLD:1]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFF40]#>Tra7/EncephaloN ^ LiQuid Skies ^ FReeLancers<#FONT:[BOLD:0]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

Opinie, polemika -> <#LINK:[COLOR:0xFFE1D1BE][ACTCOLOR:0xFF016DFF][VISCOLOR:0xFFC0C0FF][ACTION:<EXE:mailto:tra7@wp.pl>][CAPTION:<tra7@wp.pl>][AUTOSCROLL:1]#>tra7@wp.pl<#ENDL:#>
