[title = 1998 ncesi]Pc scene C64 ve Amiga scene'inden daha ge bir dnemde ortaya kt ve olgunlamas da daha uzun srd. Bunun sebebi de Amiga'ya gre grafik ve ses zelliklerinin ok zayf olmasdr. Bu yzden o zamanlar Pc iin gelitirilen oyunlarn says snrlyd, dolaysyla crack ve demo scene iin pek cazip bir platform deildi. Ucuz bir i bilgisayar olarak yoluna devam eden Pc'nin giderek yaygnlamas, birok donanm ve yazlm reticisinin arln Pc'ye vermesine sebep oldu. Yeni grafik modlarn destekleyen grafik kartlar, trl trl ses sistemleri belirli bir standartlama sorununu da beraberinde getirmiti. Bylece Pc'nin donanm zamanla "desteklememe" kelimesinin ska telafuz edildii sakat ve oynak bir konuma geldi. Oysa bir Amiga fenomenin olumasna en ok yardmc olan eylerden biri, bu platforma ait donanmn ayn firmadan kmas sebebiyle sabit bir konfigrasyon tutturmasdr.
[img = LFT data/articles/1998_oncesi/unreal.jpg]Pc sahibi bilgisayar tutkunlarnn Amiga ve C64 scene'ine zenerek meydana getirdii kk scene zamanla byyecek ve bu gnk kontrol dna km halini alacakt. Fakat 90'l yllarn balarnda Pc'de demo yapmak isteyen scener'lara pek fazla seenek sunulmuyordu. Adlib gibi midi tabanl zayf bir ses standard ve CGA, EGA gibi tuhaf grafik modlaryla ba baaydlar. Yine de bu durum ateli scenerlar durdurmad (bkz. MegaEga/S-cubed). Kefedilecek yeni grafik modlar ve efektler vard. Hatta ortalkta, paralel porttan balanarak kullanlabilen ve Adlib'ten daha iyi sonu veren basit bir ses kart emas peydah olmutu. O zaman kan demolarn ou bunu da destekliyordu.

[img = LFT data/articles/1998_oncesi/tribes.jpg]En parlak gnlerini yaayan Amiga scene'de, Amiga'nn gl grafik yeteneklerini sonuna kadar kullanarak demo yapan gruplarn aksine, Pc'ciler matematik tabanl efektlere younlatlar. Gerekten de kefedilecek bi sr ey vard. Raycasting'in yeni yeni moda olduu bir dnemde full vector world ieren demolar yapld (Unreal/Future Crew : 1992, Hex Appeal/Cascada: 1993, Untitled/Dust : 1994, Tribes/Melon Dezign : 1995). Tahmin edilecei zere bunlarn hepsi software engine'd. Zaten O dnemde hardware grafik diye bir eyden bahsetmek mmkn deil. 90'larn ortalarna doru mode-x, vesa gibi gelimi grafik standartlar ve sound blaster, gravis ultra sound (GUS) ses sistemleri kt. Birok sorun ortadan kalkt gibi demo programlamak da bir hayli kolaylat. Aslnda bundan dolay iin tad biraz kamt. Her eye ramen yeni nesil gzel demolar kmaya devam etti (Stars/Nooon, Robotnik/Rage, Sunflower/Pulse, 303/Acme).

[img = LFT data/articles/1998_oncesi/303.jpg]imdi bunlar neden anlattm. ounlukla eski nesil C64/Amiga ve yeni nesil Pc scenerlarn hakim olduu bir topluluuz ve ilk dnem Pc demolar hakknda fazla bilgisiz ve nyarglyz. Bu dnemden Second reality dnda baka bir demoyu bilmemenin hakszlk olduu grndeyim. Geri bu demolarn ou pure DOS'ta bile almak iin krk takla attryor. Bugnn modern Pc'leri de maalesef hem donanm hem de yazlm tarafnda kan sorunlar sebebiyle realtime DOS demosu izleme keyfinden bizi mahrum brakyor.

Yukarda da anlattm gibi Pc, sorunlu bir mimariye sahip bir platform. Eski demolarn karlat problemler gnmzdeki problemlerle benzer. Bu yzden her Pc'de sorunsuz alabilecek bir demo benden 10 puann 5'ini alr (ama gerek bir demo, kalitesizleri hari tutuyorum). Daha sonra dier kriterler gelir. lk dnem Pc demolar, zaten ou Amiga dneminde bulunmu olan efekt ve teknikleri biraz daha allayp pullamann tesine geebildiler. 3d arlkl efektlerin arasdan syrlp gnmzde dahi popler olan ou 2d efekt hep bu dnemde bulunmutur. Vesa kmadan nce coder'larn azimle yeni grafik modlar elde etme abalar da es geilmemelidir. rneklerini baz demolarda grebilirsiniz.

Gnmzde de ok nemli olan sunum, kurgu ve senkronizasyon gibi faktrler, o dnemin de iyileriyle ktlerini ayrt etmekte byk rol oynuyordu. Bilinen klasik efektleri yardmc unsurlarla ssleyerek gstermek de ska bavurulan bir yoldur. ok yzl bir glenz vektr bir ekranda dndrp durmak var, bir de satran tahtasnda zplatmak : ) . Srasyla gsterilen basit efektleri, uyum iinde olma kaygs gtmeden yaplan mzik ve grafiklerle birletirerek yaplan demolar sonradan dentro eklinde isimlendirilmeye baland. Baz gruplarn oyun yapmaya heveslenip, yaptklar oyun motorunu tantmak iin kardklar demolara ise hi girmiyorum. 

[b]Spritus / Resident[/b]