I-Giri

II-Commodore 64'n grafik modlar

1-Commodore 64'n temel grafik modlar
2-Commodore 64'n gelitirilmi grafik modlar
3-Commodore 64'n interlace grafik modlar
4-Commodore 64'n daha kompleks grafik modlar

III-Commodore 64'n grafik programlar

IV-izim iin teknik ve neriler

V-Sprite ve Karakter Seti izimleri


I-Giri

Bir ok kiinin deneyip  yanlarak renmek zorunda  kald, bir oklarnn  da
bir  izim  program  bulamad  veya   eline  geirdii  programdan  bir   ey
anlamad  iin  uramaktan  vazgetii  bir  olayd  C64'le  grafik   izmek.
Programlarn  dkmanlarnn  Trkiye'ye  gelmemesi   ve  orjinallerini     alma
imkannn  da   olmamas,   1980'li   yllarda  C64'n   bir   oyun   makinesine
dnmesindeki  en   byk   faktrlerdir.  izim   programlarnn   temini   ve
anlalmasndaki  dier  bir  zorluk  da,  bu  utilitylerin  bir  ounun  byk
bilgisayar firmalarnn  deil  de,  izim  utilitysi  bulamayan  programclarn
kendileri iin  yaptklar, dkmandan  ve  kullanc dostu  arabirimden  yoksun
programlar olmalaryd.  Bu programlar  o zamanlar  bulmak swapper  (Yurt  d
ile  mektupla  disket  alverii  yapan  kiiler)  deilseniz,  imkansz   gibi
bireydi.
Gnmzde  internet'in  yaygnlamas  ve  geni  bir  arive  sahip  bilgisayar
gruplarnn (Success-The Rulling Company gibi) arivlerini ftplere  amas  ile,
hemen  hemen  her  program  bulmak  mmkn  hale  geldi.  Ancak  bu  sefer   de
internetteki ou  bir  dzene  ve dkmana  sahip  olmayan  program  bolluunun
iinde  neyin  ie  yarayp,  neyin  yaramadn  anlamak  iyice  zorlat.  Bu
dkmanda  C64  ile  grafik  izimi   iin  bilinmesi  gereken  bir  takm   pf
noktalarna   ve   internetten   de   download   edilebilecek   eitli   grafik
programlarnn basit aklamalarna deineceim.


II-Commodore 64'n grafik modlar

1-Commodore 64'n temel grafik modlar
Commodore 64'n  16  deimez  renge  sahip, Vic  ad  verilen  bir  ekran  ipi
vardr. Dikkat edilmesi  gereken, bu  16 rengin  deimez olmas,  yani bir  ok
renk barndran bir paletten seme ansmz olmamas. Bu renkler  siyah,  beyaz,
krmz, trkuaz,  mor,  koyu  yeil,  koyu  mavi,  sar,  kahverengi,  turuncu,
pembe,  koyu  gri,  orta   gri,  ak  mavi,  ak   yeil   ve   ak   gridir.
Vic ekran ipi iki  temel grafik modunu  destekler. Bunlardan birincisi  320x200
Hires,      ikincisi      160x200      Multicolour      grafik       modlardr.
Vic'in dizayn nedeniyle  C64'n grafik ekran  8x8 piksellik  hcrelerden(multi
colour modunda 4x8)  oluur.Ve ekranda 40x25 adet 8x8 piksellik  hcre  bulunur.
Bu hcreler ekranda grnmezler ancak izim yaparken kullanacanz  renkler  bu
hcreler  ierisinde  snrldr.  imdi  C64'n  baz  temel  grafik  modlarn
inceleyelim.

320x200 Hi-res  Grafik Modu:  Hi-res grafik  modunda her  8x8 piksellik  hcrede
biri arkaplan biri izim  rengi olmak zere  sadece iki renk  kullanabilirsiniz.
Bu grafik  modu  sizin ok  renkli,  cvl cvl  resimler  oluturmanza  imkan
vermez. Sadece iki renk  kullanlacak, ve ayrnt  ieren resimler iin  tavsiye
edilebilir. znrlk ise, Commodore'un yksek znrldr (320x200).
























160x200 Multicolour (MC)izim Modu: Multi-colour izim modu,   ekran  hi-resten
farkl  olarak  4x8  piksellik  hcrelere  bler.  Bu  4x8  piksellik  hcreler,
hi-res'in  8x8'lik  piksellik  hcreleriyle   ayn  boyutta  olduu  iin,   bir
multicolour  pikseli,  bir  hires  pikselinin  yatayda  iki  kat  boyutundadr,
dikeydeki  boyutlar  ise  ayndr.  Bu  durumda  znrlk  de  320x200  deil
160x200 pikseldir. Bu  modun avantaj  ise, 4x8  piksellik hcreler  ierisinde,
bir backround  ve  3 izim  rengi  olmak  zere 4  renk  basabilmesidir.  Dikkat
edilmesi gereken husus
4x8 piksel ierisine  16 rengi  birden basamamamz,  gene sadece  3 izim  rengi
basabiliyoruz.  Multicolour  izim  modunda  ok  renkli  resimler  yapabiliriz,
ancak daha  geni  pikseller  kullanrz,  ve  almalarmzn  detay  seviyesi
hi-resdeki gibi olmaz. znrlk, Commodore'un  dk  znrldr (low-res,
160x200)
























3-Commodore 64'n gelitirilmi  grafik modlar:  Gelitirilmi grafik  modlar,
dorudan  C64'n  donanmndan   gelmeyen,  programclar  tarafndan   yazlmla
yaratlm grafik  modlardr.  (Not:Bunu  gelitirilmi zemin  rengi  modu  ile
kartrmayalm)  Bu   grafik  modlarnn,   bir  takm   hileler   kullanlarak
yaplmas  baz   avantajlar   ve   dezavantajlar   yannda   getirir.   imdi
gelitirilmi       grafik       modlarndan       bazlarn       inceleyelim.

160x200 Fli (Flexible Line Interrupt) izim Modu: Multicolour izim  modu  gibi,
160x200lk znrlk  kullanr  ancak byk  bir  fark vardr.  4x8  piksellik
hcreler  ierisine  her  yatay  4  piksel  iin  2  si  farkl  ve  biri  dier
satrlarla  ortak  olmak  zere  3   renk  kullanabilirsiniz.  Yani  bir   izim
karesinin iine  C64'n  16  rengini  birden basabilirsiniz.  Bu  ok  ufak  bir
snrlama ile,  renkleri  dilediiniz  gibi basma  zgrl  veren  bir  grafik
modudur ve  mkemmel  resimler ortaya  karlabilir.  Ancak bu  grafik  modunun
programclar iin  kullanm zordur.  nk kullanlan  zel teknik,  C64'  ok
fazla  zorlar  ve  yaplacak  dier  aksiyonlar  (Ekrana  sprite  basmak  gibi)
olduka  g  hale  getirir.  Gene   de  bu  zorluklar  yetenekli   programclar
tarafndan alabilir.

320x200  Advanced-fli  (A-fli)   izim  Modu:  Fli   tekniinin  hi-res   ekrana
uygulanm  halidir.   320x200  znrlk   kullanr.  Hi-res'den   fark   8x8
piksellik hcrelerin her satrnda  farkl bir (1) arkaplan  ve (1) izim  rengi
kullanlabilmesi. Yani  her satrda  deitirebildiimiz  izim rengi  ile,  8x8
piksellik hcreler  ierisinde  16 rengi  de  basmamz mmkn.  Ancak  bu  izim
modunu    kullanmak    ok    zahmetlidir    ve    byk    ura    gerektirir.

4-Commodore 64'n  interlace grafik  modlar: C64'de  iki grafik  ekrannn  ok
hzl bir ekilde ardada gsterilmek sureti ile znrl iki  katna  karan
interlace sistemi  ile yaplan  grafik modlar  da ska  kullanlr.  Interlace
grafik modunun  en  byk dezavantaj,  srekli  olarak titremesidir.  Ancak  bu
titreme ile birlikte
160x200   olan    znrlkler    320x200'e,   320x200    olan    znrlkler
640x200'e   ykseltilebilir.   Baz   interlace   grafik   modelarn    aada
aklanmtr.

Hires-Interlace  (HI)izim  Modu:  320x200  znrlnde  iki  hi-res   grafik
ekrannn  ardarda  grterilmesiyle   oluturulur.  Yeni  znrlk   640x200'e
kar. 16x8'lik piksellik  hcrede mantkl  olarak biri  backround, biri  izim
rengi  olmak  zere   iki  renk  kullanlabilir.   Mantkl  olaraktan   kastm,
dilediiniz   gibi   basabileceiniz,   1    izim   rengi   olmasna    ramen,
1,3,5,7,9,11,13,15'inci  stunlarda   birinci  rengi   ve   2,4,6,8,12,14,16'nc
stunlarda ise  2.  izim  rengini  kullanabilecek  ekilde  16x8'lik  piksellik
hcrelere 2 izim rengi  de basabilmeniz. Ancak bu  ekilde izim yapmak  pratik
olmadndan bir  ok  izim program  interlace'in  bu zelliini  iptal  eder.
(evet  bu   zel   durum   btn   interlace   modlarda   normalde   geerlidir)

Multicolour-Interlace (MCI)  izim Modu:  160x200  lk iki  multicolour  ekrann
ardarda gsterilmesi  ile  elde  edilen  320x200  lk  izim  modudur.  8x8  lik
piksellik hcrelerde  3  izim rengi  basabilir.  Mci, en  kullanl  interlace
izim modlarndan biridir.
























Interlace-Fli  (IFLI)  izim   Modu:  160x200  lk   iki  Fli  ekrann   ardarda
gsterilmesi    ile     elde    edilen     320x200    lk     izim     modudur.
8x8 piksellik hcrelere,  her satr  iin 2'si farkl,biri  btn satrlar  iin
ortak olmak  zere  3  renk   kullanabilir.  Dolaysyla  8x8  piksellik  alanda
C64'n 16  rengini basabilirsiniz.  En etkileyici  grafikler bu  izim  modundan
kar.
























5-Commodore  64'n   daha  kompleks   grafik   modlar:  Bu   modlar,   standart
tekniklerden   daha   farkl   ekillerde,   deiik   zellikler   kullanlarak
hazrlanm, daha ziyade  zel kullanmlar iin  yaratlm modlardr.  rnein,
afli  teknii   ve   spritelarn  stse   baslarak   interlace   yaplmasndan
faydalanan,  ve  renk  saysn  karmlar   ile  128  e  karan   Super-hires
interlace fli  bunlardan  biridir.  Bu  tr modlar  ok  zel  modlar  olduunda
bunlara      bu      dkmanda      daha      fazla      yer      ayrmayacam.

III-Commodore  64'n  grafik  programlar:   Bu  blmde,  bir  nceki   blmde
aklanan grafik modlarn  kullanan grafik  programlarn inceleyeceiz.  Btn
zelliklerini teker teker  anlatmak yerine, avantaj  ve dezavantajlar  zerinde
duracaz.

Hi-res izim programlar:

Ocp    Art     Studio     (Art     Studio    One,     Hi-res     Art     Studio)
Developer:Rainbird Software

Artstudio, C64 ile  hi-res modda  izim yapacaklarn  tek alternatifidir.  Geri
Artstudio'dan nce  Doodle adnda  bir izim  program vard,  ancak  Artstudio,
Doodle'dan daha stn bir programdr. 
Art Studio, Rainbird software'in sata sunduu ticari bir program  olduu  iin
menleri son derece kullanl ve anlalabilirdir.
Line, Circle, box, ray, spray, pen, brush destekledii  toollardan  bazlardr.
Bu programn  en gl  zellii ise,  window(imdiki standart  grafik  program
zellikleri  cut,copy,paste  zellikleri)  zelliidir.  Ekranda  pencere  iine
aldnz  bir   alan   kesip,   yaptrabilir,   yeniden   boyutlandrabilir,
mirror'n alabilirsiniz.  Program 2x,4x  ve 8x  lik zoomu  destekler.  Renklere
kolay ulam ve  cycle modu  ile ok  kolay izim  yapmanz salar.  zellikle
1351 mouselu  versiyonu ok  kullanldr. En  byk dezavantaj  zoom  modunda
4x8 lik hcreleri gstermeyiidir.  4x8 lik veya  8x8 lik hcreleri  gstermeyen
programlarda  ekrana   basabileceiniz   renkleri   planlayamadnzdan   tr
srekli  olarak  renk  bozulmalaryla   karlarsnz.  Bu  genellikle   hcre
ierisindeki  daha   nce  bastnz   bir   renk  grubunun   tamamnn,   renk
snrlamasn atnz  anda, en  son bastnz  rengi almas  halidir ki  hi
istenmeyen bir durumdur.

Yntem: 4x8  veya  8x8  lik  hcreleri  gstermeyen  programlarda  eer  ekranda
bulunduunuz  pikselin  koordinatn  gsterme  zellii   varsa,  4  ve  8   in
katlarn hesaplayarak hcrenin  ban ve  sonunu bilebilir ve  ona gre  izim
yapabilirsiniz.rnek  olarak  art  studio   koordinatlara  0  a  0   noktasndan
hesaplamaya balar. 0 dan  7 ye kadar koordinatlar  x de ve y  de  ilk  hcrenin
snrlardr. Eer multicolour modda alsaydk ilk hcrenin snrlar x  de  0
dan 3 e, 
y de 0 dan 7 ye dayanacakt.

Multicolour izim Programlar:

Koala Painter (Koala Paint, Koala)
Developer: Audio Light

Koala painter,  C64'de  kan ilk  toplu  multicolour izim  paketi idi. (Onunla
ayn zamanda  kan Blazing  paddles  isimli bir  program  da var  ancak,  Koala
painter Blazing Paddles'dan daha stn  olduu iin  standartlar belirlemitir)
Koala painter, standart  toolarn (Line, circle  vs.) birounu destekler.  Kaba
ve  kullansz  bir  renk  kartrma  toolu  vardr.  1984  ylnda   olsaydk
kesinlikle nereceim ilk program  olurdu, ancak bu aa  gre ok kaba,  hantal
bir programdr. zellikle tool mensnden izim ekranna gemek ok  zordur.  Ve
bir mddet  sonra izim  olayn  kabusa dntrr.  Gene de  Koalapainter  C64
iin bir izim standarddr  ve hemen hemen  btn Multicolour programlar  Koala
formatnda  ykleme  ve   kaydetme  yapabilir.  Koala   dosya  isimlerinin   ilk
karakterlerinde inverse edilmi  kalp sembol bulunur.  Bu dosyalar bu  ekilde
tanyabilirsiniz.

Advanced Art Studio (Art Studio II)
Developer: Rainbird Software

Artstudio 1 ile hemen  hemen ayn arabirime ve  benzer toollara sahiptir.  Fakat
160x200   multicolour   modda   alr.   En   kullanl   multicolour   izim
programlarndan biridir. Bu programn da gene en byk eksii zoom modunda   4x8
piksellik hcreleri  gstememesidir. 2x,  4x  ve 8x  zoom desteklemesi  ve  zoom
ekrannda  2x,  4x  ve  8x  arasnda  gei  yaplabilmesi  byk  bir  artdr.
Artstudio'nun   Amiga   mouse    kullanabilen   bir    versiyonu   da    vardr.

Zoomatic
Developer: Cp-Verlag

Zoomatic'in   en   nemli   zellii   izim    iin    klavye    kullanmasdr.
4x8 lik piksellik  hcreleri zoom modunda  gstermesi, ve her  4x8 lik  hcrenin
renk   deerleri   ile   sonradan   oynayabilmeniz,   bu   programn       gl
zellikleridir. Eer izim  yapmak iin keyboard  kullanacaksanz size en  byk
tavsiyem bu programdr.

Draz Paint
Developer: Noice

Drazpaint, kullanm kolay bir multicolour izim programdr. Zoom  modunda  4x8
piksellik  hcreleri   gstermesi  ise   programn   bir  artsdr.   Sade   ve
anlalabilir bir programdr.

Interpaint
Developer: Interactivision

Bu program multicolour izim programlar altnda aklasam da,  interpaint  hem
multicolour,     hem      de      hi-res      modunda      izim      yapabilir.
Programn en byk  arts tartmasz  Amiga mouseu  da kullanabilmesidir.  ok
kaliteli Amiga mouse  destei sayesinde, ok  hzl izim yapabilirsiniz.  Line,
rectangle, circle  gibi komutlar  ve  toplu bir  arabirimi vardr.  Copy  paste
yapabilen bir  window zellii,  Art  studio kadar  gelimi olmasa  da  vardr.
Eer Amiga  mouse kullanyorsanz, bu program sizin  vazgeilmez  utilitynizdir.

Malesef bu program da 4x8  piksellik hcreleri gsterme yeteneinden  yoksundur.

Amica Paint
Developer: O. Stiller & Sky

Kendim ok fazla kullanmam olsamda, en popler ve en ok izim  aracna  sahip
programlardan  biri  amica  painttir.   Tular  yardmyla  kolay   ulalabilen
kullanc arabirimi  balangta  biraz  kark grnse  de  bir  ok  ihtiyaca
hzl bir  ekilde cevap  verir. Bu  programn geometrik  izim rutinleri  elips
dahil bir  ok  geometriyi  destekler  ve  C64'n  en  hzl  izim  rutinlerini
kullanr.

FLI izim program

Fli editor
Developer: Fbi Crew

Bulunabilecek en iyi Fli izim editrdr. Malesef C64 iin yazlm  ok  fazla
izim aracna sahip  bir fli  program yaplmamtr  ve fbi  fli editr  hemen
hemen tek  alternatifinizdir(Dierleri  ok  kullansz).  Programn  artlar,
ekrann st  yarsnda resmin  bir  blmn normal  znrlnde  gsterirken
alttaki  yarsnda  8x  zoomda  izim  yapmanzdr.  Bu  ekilde  zoom   modunda
izdiiniz grafii zoomout modunda  da takip edebilirsiniz.  Bu program 8x8  lik
hcreleri gsterir.  ok az  opsiyona  sahiptir. Line  komutu vardr.  Ve  block
fill (Yani stnde bulunduunuz 8x8 lik hcrenin rengini belirleme)   yapabilir.
Negatif ynleri; deitirilemez arka plandr ve daima siyah  olmak  zorundadr.
Bir de  fli'nin zellii  gerei ekrann  sol   kolonu yani  12x200  piksellik
alan kullanamazsnz.  Ayn zamanda  izimlerinizi yaparken  geometrik  toolar
ska kullanyorsanz, sadece  kullanl zoom ekran  olan bu programda zorluk
ekebilirsiniz.
Bu program yklerken  kartu kullanyorsanz  fastload zellii  var ise  iptal
edin. nk disk mende kilitlenme yapyor.

Multicolour Interlace izim Programlar

True Paint
Developer: Robert Grabowski

Tek  kelimeyle   mkemmel   bir   izim   programdr.   Sadece   bu   programn
zelliklerinden dolay  Mci modda  izim yapmak  isteyebilirsiniz. Dosya  mens
olduka   iyidir.   Disketlerdeki   resimlerinize   bakabilirsiniz   ve   onlar
ykleyebilirsiniz. Artstudio ile izilen Hi-res ve low-res  resimleri  ykletip,
mci formatna convert  edebilirsiniz. Zoomout ekran  amica paint'inki ile  ayn
ekilde dizayn  edilmi  ve  temel  geometrik  seenekler,  fill  imkan  ve  en
nemlisi, seeceiniz  8x8  lik  hcrelerdeki mesela  btn  mavi  renkleri  C64
paletindeki  herhangi  bir  renkle  deitirme   olana  sunar  ki  bu   birok
programda olmayan  ok  iyi  bir  zelliktir. Mesela  mavi  tonlamal  bir  logo
izdiniz ve  logonun renklerini  beenmediniz ve  krmz tonlara  geeceksiniz.
Bir   ok   programda   btn   logodaki   renkleri   tek   tek    piksellemeniz
gerekirken(yani  logoyu  batan   sona  boyamanz)  bu   zellik  sayesinde   bu
programda dilediiniz renkleri istediiniz piksellere  annda  evirebilirsiniz.
Tabi klasik  copy,paste  aralar ve  daha  bir  ok izim  arac  bu  programla
geliyor.
Zoom-in penceresi  Fbi  Crew'un fli  editorundeki  gibi. Ekrann  st  blmnde
orjinal boyda resmin  bir ksmn  grrken alt  ksmda 8x  zoom modunda  izim
yapyorsunuz. 8x8 piksellik hcreleri  ve 1nci ve  2nci multicolour renkleri  de
gsterir. Bu renkleri gstermesi sayesinde 1,3,5,7nci ve  2,4,6,8'nci  kolonlara
ayr renkler basarak fazladan renk elde etmemizi daha kolaylatrr. (Daha  nce
hi-res interlace modunda anlatmtm) Bu zellik renkli interlacelerde  ok  ie
yaramyor gibi grnse de hayat kurtaryor.

Drazlace
Developer: Noice

Draz paint'in interlace izim  yapan. ok temiz  bir arabirime sahiptir.  Ancak
akas sunduu  seenekler nedeniyle  True Paint'in  glgesinde kalan  (bence)
bir program. Sadece  disk mensnde herhangi  bir 1541  turbosu kullanmamasndan
dolay,  fd2000,  C64   hd  gibi  cihazlarla   sorunsuz  save-load   yapabilmesi
sebebiyle bir ara  kullanmtm. Gene de  electric/extend, poison/singular  gibi
grafikerler   bu   program   yardm   ile   uuk   grafikler    izebiliyorlar.


Interlace-Fli izim Programlar

Fun Paint II
Developer: Manfred Trenz

Turrican, R-type,  Katakis gibi  oyunlarn C64  versiyonlarnn  programlamasn
yapan Manfred Trenz  tarafndan yaplm,  I-fli gibi C64'  kasan ve  hafzann
neredeyse  tamamn  kullanan   bir  mod  iin   ok  gelimi  izim   aralar
barndran bir editrdr.  Geometrik toollar,  copy&paste gibi  aralar hem  de
normal  izim  ekrannda  kullanabilmesi  ok  iyi  bir  zelliktir.  Bu   arada
I-fli'nin zelliinden dolay  sol  kolon  (24x200 piksel) kullanlamaz.  Ayn
zamanda zoomout  modunda  pointer'  dolatrrken  ekrann  solunda  kan  bo
kareyi nemsemeyin  o  fli'den  kaynaklanan bir  programlama  hatas.  Programn
zoomin modu  gerekten ok  rahat bir  izim olana  sunuyor. Grdm  en  iyi
joystick  hareket  rutini  ile  ok  rahat  joystick  piksellemesi  yapabiliyor.
Bu programn en byk  eksisi ise ok sayda  hatasnn olmas, sk sk  umas.
Backround   rengi   fbi   fli   editrn   aksine   siyahtan   farkl   renklere
deitirilebiliyor.  Ancak  bunu  kesinlikle  nermiyorum.  nk  bu  programda
backround rengi  siyahtan  farkl bir  renk  yapldnda, siz  ekrana   bir ka
piksel koymak  istediinizde  program  baz pikselleri  siliyor  ve  bir  yerden
sonra izim yapamaz oluyorsunuz. Ancak siyah arka planda program  genelde  sorun
karmyor. Gene  de zoomout  modunda uzun  sre sahipsiz  brakmayn  program,
uabilir. Bir dier  hata (Bu  Fbi fli  editrde de  olabiliyor,aslnda tam  bir
hata  deil,   colour   ram'deki   rengin  hangisi   olduunu   programn   size
gstermemesinden kaynaklanyor)   siz  8x8  piksellik hcrede  renk  kullanmn
doru da yapsanz  bazen yeni renk  basma zorluu yayorsunuz.  Mesela siz  bir
satrda 2  renk  kullandnz  ve  daha  1  renk  fazlanz  olduu  halde  bunu
basamayabiliyorsunuz. Bu  durumda  size  tavsiyem  temiz  bir  8x8  lik  hcrede
resmin bu  ksmn aynen  pikselleyerek block  copy yardm  ile, bozuk  hcreye
pastelemeniz   veya   bozuk     hcreyi    silerek     yeniden    piksellemeniz.
Uyar: Fli  zelliini  kullanan  programlarn ou  bu  tarz  hatalara(?)  ak
olabiliyor ve sorun karabiliyor.
Funpaint'in bir  gzel zellii  de disk  ekrannda dosyay  sktrarak  kayt
yapabilmesi ki, I-fli  gibi ok yer  kaplayan bir mod iin  hayati bir  zellik.
Funpaint'in bir  versiyonu  daha  var.  Fli  rutini  deitirilmi  ve  renkleri
tularla  seebilme  opsiyonu  eklenmi.  Onu  bulmanz  tavsiye  ederim.  Daha
sorunsuz ve rahat.


Gun paint:
Developer: CP-Verlag

Fun paint kadar ok opsiyonu olmasa da, Gun paint fun paint'den daha  az  hatal
bir program.  Genelde  daha stabil  alyor.  Zoom modunda  hucre  kopyalamas
yapabiliyor.
Eer ben zoom modunda izim yapacam, fazla hata ile uraamam  diyorsanz  gun
paint'i size nerebilirim.


IV-izim iin teknik ve neriler

Piksel izim iin pf noktalar

a) Btn izim modlar  iin geerli olan bir  kural bata verelim. Eer  sizin
resim yeteneiniz  gl  ise,  piksel  izim yapamamanz  iin  hi  bir  neden
yoktur. Olay tamamen  yetenek ile balar  ve biter. Eer  resime yeteneiniz  ve
ilginiz yoksa  piksel  izim  yapabilmeniz  mucizelere  kalmtr.  Tabi  piksel
izimde hayalinizde  canlanan imajlar  tam  olarak yanstabilmek  iin  gerekli
teknikleri  renmek  ok  zaman  alan   bir  itir  ve  bir  resmi   tamamlamak
genellikle kat-kalem kullanarak  yaplan izime  gre daha  uzun srer.  Ancak
temelde  resim  sanatnda   kullanlan  hemen  herey   piksel  izim  iin   de
geerlidir.

b) Bir piksel resmin gzel olup olmayaca balangta belli  olmayabilir.  Size
srekli yanl  bir eyler  varm gibi  gelebilir, ancak  resimleri final  hale
getirmeden yarda  brakmamanz tavsiye  ediyorum.  Sonuta resmin  gzel  olup
olmayaca   eer    ok    tecrubeli   deilseniz    son    piksellere    kadar
anlalmayabilir.  Mesela  i-fli   modda  izdiiniz   bir  grafikteki   titreme
hatalarn henz dzeltmemiseniz bu sizin gznz ok rahatsz  edecektir.  Ve
belki de resmin kt  olduu yanlgsna dmenize  sebep olacaktr. Bazen  koca
bir  resmi  batran  eyin  sadece   basit  bir  yanl  renk  seimi   olduunu
farkedecek  ve   onu  deitirince   resmin  gayet   gzel  bir   hal   aldn
farkedebilirsiniz ki bu tecrubeli piksel artistlerin bile bana  gelebilen  bir
hadisedir.
Ksaca resimlerinizi  final hale  getirin. Gene  de bir  eye benzemiyorsa  pe
atn. En azndan tecrbe kazanm oldunuz.

c)  Computer   scene'de,   nemli   artistlerin   almalarna   veya   eitli
fotoraflara  baklarak  yaplan  pikselleme,  kabul  gren  bir  grafik   izim
yntemidir.   Ve  iyi  grafikerler  arasnda  bu  tarz  almalarn  bilgisayar
versiyonlarn            piksellemek             olduka             yaygndr.
Ancak konunun  ve tasarmn  tamamen size  ait  ve orjinal  olmas da  art  bir
puandr. Ve iin  "artist"lik yndr.  Siz de  nl ressamlarn  almalarnn
C64 versiyonlarn  yaparak piksel  grafik yeteneklerinizi  sergileyebilir  veya
kendi tasarmlarnzla  sanatsal ynnz  ve piksel  yeteneklerinizi bir  arada
konuturabilirsiniz.

d)  Piksel   artistliin   en  nemli   yan,   grafiin  batan   sonra   sizin
piksellerinizden olumasdr. Malesef  digitize resimleri pc'den  C64'e  eitli
converterlarla eviren ve  yarmalara piksel grafik  kategorisinde katlan  bir
ok ahlak yoksunu  ahs hep vard  ve her  zaman var olacaktr.  Siz siz  olun,
scanner, converter vs. gibi zararl aletlerden uzak olun. Zira  convert  edilmi
bir  grafii   tecrubeli   bir   piksel  artist   1000   km   den   tanyabilir.

e)  Eer   fotoraftan  veya   bir   sanat  almasndan   bakarak   pikselleme
yapyorsanz, bunun tam  olarak o almaya  benzemeyeceini, bir C64  versiyonu
olacan aklnzda tutun.  nk C64'n  oktan semeli bir  paleti yoktur.  Ve
kullanabileceiniz  renkler  ve  elde  edeceiniz  benzerlik  snrldr.  Ancak
C64'de piksellenemeyecek  hi bir  ey de  yoktur. Bu  yzden, almak  zorunda
olduunuz  renkler,  orjinal  renklerden  ok   farkl  da  olsa,  devam   edin.

f) Resimlerde  ok fazla  bo alan  brakmamaya gayret  edin. Bir  blgenin  ok
uzun sre ayn renk gitmesi, resimlerinizi tekdze hale getirir. ok  dz  giden
yerlere az da olsa bir  glge, bir iki piksellik  bir tonlama yapn. nk  stil
olarak bu  ekilde olmas  gereken (Mesela  cartoon tarz)  almalar  dnda,
kompleks almalarda  ayn  rengin basld  geni  alanlar resmi  olumsuz  ve
basit klar.

g) izdiiniz obje  iin arzuladnz detay  seviyesini nceden belirleyin. Ve
objenin ekrandaki boyutunu ona gre ayarlayn. 
rnein  bir   insan   yz   iin   5x5   piksellik   bir   alan   ayrdysanz
yapabileceiniz  burun  detay,  burun  iin  kullanacanz  pikselin   rengini
belirlemekten ibaret kalacaktr.

Hi-res izim teknikleri

Hi-res modunda 320x200 znrlk ve biri izim biri backround olmak  zere  8x8
lik hcrelerde  2  renk  kullanabileceimizi biliyorduk.  imdi  ufaktan  hi-res
izimde     dikkat     edilmesi     gereken     pf     noktalarna     geelim.

Eer hi-res olarak tam ekran boyunda bir resim yapacaksak nce  kendimize  resim
boyunca  deitirmeyeceimiz  bir  arkaplan   ve  izim  rengi   belirlemeliyiz.
Karakalem  alr  gibi  arka  plan  beyaz  ve  izim  rengini  siyah   olarak
belirleyebiliriz. Ancak  monitrde beyaz  ok  gz ald  iin ve  tv'de  beyaz
zerine siyah  bozulmalara  yol  at  iin  genel  olarak  ak-gri  arkaplan
zerine koyu  gri  izim  rengi  tercih  edilir.  Bu  hem  gz  yormaz.  Hem  de
pikselleriniz kolaylkla ayrt edilebilir.

Hi-res izim yapmann(Hatta daha  genel olarak piksel  izim yapmann) en  byk
pf noktas nce  izimin ana  hatlarn oluturmak  sonra detaylar,  klanma
ve  glgelenme  etkilerini,  bir  dolu-bir  bo  piksellerle  tonlayarak  ortaya
karmaktr.
izdiiniz cisimlerin  geometrisini  ortaya  karmak  iin  kullanacanz  tek
renklik paleti ayn zamanda klanma ve glgelenme iin de  kullanacak  olmanz
hi-res izmenin  en zorlu  yandr. Resminizde  kolayca, istenmeyen  bir  piksel
kaosu oluabilir.
Bunu  amak  iin,  nce  resmin  sadece  geometrisini  ayrntl  bir   ekilde
izmelisiniz.     Burada     pikselleri      dilediiniz     gibi      kullann.
Ardndan bir dolu bir bo piksellerle taramalar yaparak  klandrmay  ekleyin
resminize. Son  olarak glgelenme  etkisini gene  bir dolu  bir bo  piksellerle
ekliyoruz.

Dikkat: Iklandrma  ok parametrik  olmaldr. Sizin  klandrma  tekniiniz
ne  olursa  olsun  eer  dzenli  deilse  izdiiniz  nesnenin  geometrisi  ile
karr. Mesela  gen  bir bayan  portresine  bakan gzlerimiz,  klanma  iin
kullanlan   piksellerle   geometri   iin   kullanlan   piksellerin    farkn
alglayamyorsa, gen bayanmzn yznde istenmeyen  krklklar  oluabilir.
Ayn ey glgelenme iin de geerlidir.

 Zaman  ierisinde tonlamalar  tamamladktan sonra  balangta izdiiniz  ana
hatlar yava yava silmeye ve resime yedirmeye balamalsnz.  Gerek  hayatta
belirgin   izgiler   pek   fazla    bulunmaz   bunu   aklnzdan    karmayn.










Resmin iziminde  genel  resim izim  kurallarna  dikkat ettiinizde  ve  resim
tamamen  bir  karakalem  almas  gibi  tonlamalardan  olumaya   baladnda
baarl almalar ortaya koyabilirsiniz.
Hi-res tonlama en basit tonlama eklidir ancak dier tm modlar iin  bir  rnek
tekil eder.
Hi-res tonlama  teknikleri iin,  genellikle iki  renk izilen  izgi  romanlar
incelemenizi  neririm.  Bir  ok  izgi  roman  hi-res  izime  uyarlamak  iin
uygundur. Bir  grafikerin    resmi  nce kara  kalemle  bir  kada  izmesi  ve
ardndan bu izime  bakarak hi-res'te  pikesellemesi da son  derece kabul  gren
bir metoddur.


































ok renk izim teknikleri 

ok renk  izim  teknikleri  hi-res'e  gre  daha  fazla  ek  bilgi  gerektirir.
Bunlarn en nemlisi  renk bilgisidir. Hangi  renklerin hangi renklerle  yanyana
geldiinde gzel bir renk geii oluturabileceini bilmelisiniz.  Ayn  zamanda
C64'n hcre  bazl  grafik  snrlamalar nedeniyle  renk  kullanmnda  mmkn
olduunca dikkatli  olmal,  hcrelerin ierisine  desteklenen  renk  saysndan
fazlasnn gelmemesine  dikkat etmelisiniz.  C64'n  16 rengini  mmkn  mertebe
bir uyum  ierisinde  kullanmalsnz.  Bizlerin kullanacak  16.7  milyon  rengi
olmadndan  grafii  sradanlktan  kurtaracak  her  renge  ve  bu   renklerin
eitli  kombinasyonlarna  ve  karmlarna  ihtiyacmz  olacak.  Bazen  yle
olmaz   renkler  mkemmel  sonulara   yok    aar  ki  gerekten  arrsnz.














Gelecek ay izim  tekniklerine kaldmz yerden  devam edeceiz. C64'de  piksel
izimle  ilgili   sorularnz   iin   c64hydrogen@yahoo.com   adresine   e-mail
atabilirsiniz. Grmek zere.



[b]Hydrogen/Glance[/b] 