Blm Bir: Devrime nsz

Oyun Dnasnn arklar zvanadan km durumda.

Yaratc  Vizyona  hizmet  etmek  yerine  onu  bastryor,  yokediyor.  Yenilii
tevik etmek  yerine onu  engelliyor. Hedefini  en yaratc  zihinlerimize  gre
belirleyeceine, geen ayn PC  Veri listesine (sanrm  bir eit ok  satanlar
listesi)  gre  belirliyor.  Baarl  olanlar  dllendireceine  onlar   ok
yksek  proje   maliyetleri   ve   dk  telif   cretleri   ile   cezalandrp
reticilerin kazancn yokediyor. Hakedenleri onore edeceine, daha  fazla  para
peinde kouyor.

imdi Devrim zamandr.

Gidin   mahallenizdeki  kitapya,  10  binlerce  balk  bulabilirsiniz.  Gidin
mahallenizdeki    Kasetinize,    binlerce    albm    bulabilirsiniz.     Gidin
mahallenizdeki  Bilgisayarcya  (program  satan  dkkan),  belki  40  tane  oyun
bulabilirsiniz.

Yine de her yl binlerce oyun piyasaya srlyor.

Bu 40  oyun ierisinde  bulabileceiniz  oyunlar sadece  datclarn  datm,
promosyon,   reklam   ve   pazarlama    iin   milyon   dolarlar    savurduklar
olacaktr.nk Datclar, raflarda yer bulan o  datclarn  gelitirilmesi
iin  milyon  dolarlar  harcadklar   oyunlardan  sadece  birkann   baarl
olacan ve  harcanan  paray  ve hatta  daha  fazlasn  geri  kazandracan
biliyorlar. nk  baarl olmak  iin bir  oyunun mutlaka  inenin  deliinden
gemesi,  raflarda  yer   bulan  bir   avu  oyundan  biri   olmas  yada   oyun
dergilerinin kapanda yer bulmas gerekiyor.

Milyonlarnn tehlikede  olmas Datclar  korkutur.  Her ynetici  bilir  ki
baarsz   olan   yeni   fikir   (yenilik   ieren   oyun)   onlarn   ilerini
kaybetmelerine neden  olacaktr. Bu  yzden  onlarda kendi  klarn  kurtarmak
iin durmadan ayn eski  boklar, en ok  satan oyunlar listesinin  taklitlerini
piyasaya srp  duruyor. Kimse  denenmi  ve ie  yarayan bir  yntemi  denedii
iin kovulmaz.

Bir zamanlar  gezegendeki en  yeniliki ve  heyecan verici  sanat alanna  sahip
olan bu endstri zoralamann ve taklitiliin sahas olmu durumda.

Milyonlar harcanacak bir  projenin 10, 20,  30 hatta daha  fazla kiiden  oluan
gelitirme ekibine   ihtiyac vardr.  Projenin bitmesi  yllar alacaktr.  in
iine o  kadar  yetenek,  o  kadar iilik  girer  ki  sonunda  hibir  bireysel
yaratc gr hayatta  kalamaz. Zaten  oras kesin  ki pazarlama  sansarlarnn
ne istediini bilmez istekleri ve paketlenmi mallar blmnden  getirtilmi  ne
yapaca  konusunda  hi  bir  fikri  olmayan  yneticilerin  ve  talep  etmenin
gereksiz olduunu ve retim kart deiikliklerle  meziyetlerini  patronlarna
ispatlayacaklarn sanan  tecrbesiz  harici yapmclarn  elinden  kimse  canl
kurtulamaz.

Biz diyoruz ki:  Basta! (N. Haydaaa  diye evirilebilir sanrm)  Yeter! Bu  i
byle olmak zorunda deil.

Oyun yapmak  iin  30  yeteneemi  ihtiyacn  var?  Samalk.  Richard  Garriott
Ultima'y tek  bana  birka haftada  programlad.  Chris Crawford  Balance  of
Power'   Mac'inin   banda   kendisi   uraarak   hazrlad.   Chris   Sawyer
RollerCoaster Tycoon'u --geen yln En ok satan oyunu-- neredeyse  tek  bana
yapt.

Oyun yapmak  iin  neye  ihtiyacnz  var?  ki  kii  ve  Code  Warrior'un  bir
kopyas.

Muhteem bir  oyun yapmak  iin  milyonlar harcanman  m gerekir?  plk!  1991
ylnda sradan  bir  bilgisayar oyununu  retmek  $200.000 'dan  az  tutuyordu.
Hala u  ana kadar  retilen en  iyi  oyunlardan biri  olan NetHack,  kendi  bo
zamanlarnda  bu  ii   sevdikleri  iin  yapan   bir  ekip  tarafndan   belee
retilmiti.  Geen  yln  IGF  finalisti  TreadMarks,  sitelerine  koyacaklar
download edilebilen  kk  bir  oyunla kazanacaklar  az  miktardaki  para  ile
bakkal masraflarn karan bir ekip tarafndan yaplmt.

Bir oyunun  masraflarn karlamak  iin size  ne gerekir?  Yiyecek pullar  ve
elektrik faturasn deyecek kadar para.

Datm risklerini azaltmak  iin baka bir  rn taklit etmek zorunda msnz?
Dpedz ve  su katlmam  delilik, alanmzn  tarihsel gereklerine  btnyle
kar gelen  bir teori.  Byk baar  salam oyunlarn  hemen hepsi  rktc
yeniliklere, o  zamana kadar  yaplm  olandan artc  ayrlklara  sahipti.
r: The  Sims,  SimCity, Doom,  Command  & Conquer,  Populous,  Civilization  ve
dierleri. retimdeki  gerek risk  zayf imitasyon,  artan bir  ivme ile  gelen
baklamdr. Gerek galibiyet yaratc fikirlerle gelir.

Dar sat kanal  sizi promosyon  harcamalarna milyonlar  vermeye mi  zorluyor?
yleyse ldrn gitsin. Internette hi bo raf kalmad.

Harcadnz paray geri kazanmak iin yzbinlerce satmanzm  lazm?  Gnmzde
hkm  sren  bu  bozuk  ticari  modelde,  evet.  Ama  siz  oyunlarnz  doru,
korkusuz,  bamsz  yoldan  retirseniz,   harcamalarnz  etkin  bir   ekilde
azalacaktr. Ve  birka  bin  adet  satmanz  faturalarnz  demenize  yeterli
olur.

Yazlm, vb.' ne lm!  Amerikadaki neredeyse btn  Pc'ler bitleri (bit  burada
veri  anlamnda  gemitir,  haere  deil!)  tayabilen  borularla   (internet
diyo!!)  birbirine  bal.   Niye  biz  bu   bitleri  plastik-metal   tabakalara
kopyalyoruz, ii  hava dolu  kutulara doldurup,  baka lkelere  yolluyoruz  da
neden ok  daha  kolay, ucuz  ve  evreye  kar duyarl  yolu  olan  borulardan
(internet diyor kartrmayn!!) yollamyoruz?

EA ve  Vivendi' ye  lm! Perakendecilere  yaltaklanmanz, bir  oyunun  nelerden
meydana geldiini  anlayamaynz,  tamamiyle  baarsz  estesik  anlaynz,
para salamadaki  ekingenliiniz,  REkabetileri boarak  bymeye  almanz,
gelitiriciler  ile  pazarlamaclarn  birbirlerini  anlamasn   salayamamanz
bizi una getirdi. Sizler Dinozorlarsnz, siz artc  orjinalliklerin  alan
olmas gereken yerdeki bir skntdan baka birey deilsiniz.

Sony, Sega  ve Nintendo'  ya  lm! Gelitirme  safhasnn her  admn  kontrol
ederek hi  bir rnn  sizin  at gzlkl  seirmi oyun  estetiinizden  fazla
uzaklamadndan  emin   olma  srarnz,   absrde  yksek   platform   telif
cretleriniz,  Gelitirme  istasyonlar  ve   SDK'lar  iin  istediiniz   yksek
cretler,  derinlii   olan  herhangi   bir   oyun  iin   kullansz   kontrol
cihazlarnz  sizi  uzun  soluklu  bir  oyun  yapmak  isteyen  kiilerden   uzak
tutuyor.

Oyun Endstrisine lm! ok Yaasn Oyunlar.

Biz kendi  kahramanlarmz  Rock  yldzlarnn ya  da  gerek  tutkusunu  film
ekmek olan  oyun  gelitiricileri  veya gslerini  Playboy  sayfalarna  aan
tasarmclar arasndan semiyoruz.  Biz onlar bu  endstriyi yaratan,  yaratc
grleri ile  onu ateleyen,bizim  bahsettiimiz ekilde  oyun yapan  erkek  ve
kadnlar arasnda buluyoruz:

Chris  Crawford,   birzamanlar  dnyann   en   iyi  oyun   tasarmcs   olduu
sylenirdi,  imdiyse  kendi  skc   kategorilerine  girmeyen  bireyi   nasl
satacan bilmeyen bir pazarlama sistemi yznden bir kenara atlm durumda.


Dani Bunten, oyunculuktaki  sosyallemenin nemini Verant  ve Origindekiler  ile
onlarn mteri dman politikalarndan  ok ama ok  daha iyi anlamt,  oysa
o banaz endstri tarafndan dland.

Richard  Garriott,   bilgisayar  RPG'lerinin   sanal  yaratcs,   ondan   elde
edebileceini  elde  ettiine  inanan  bir  sistem  tarafndan  kullanm  bir
prezervatif gibi bir kenara atld.

Julian Gollop,  belirsizlik  iinde  ac ekti,  kendi  emeinin  meyvalar  onu
yetenektense ticari markalar tercih eden bir endstri vastasyla inkar etti.

Will Wright, her naslsa  sistemin yoluna koyduu  btn engellere ramen  kendi
vizyonunu korumaya devam ediyor.

Onlar yapt, yleyse bizde yapalm.
Biz  ak  platformlar  iin   reteceiz,  bakalarnn  zel  mlkiyeti   olan
konsollar iin deil.

Biz dlerimizin  ateli  heyecan  iinde  alacaz,  uzun  soluklu  oyunlar
yapmak  iin  abalayacaz,  yle  oyunlar  olacaklar  ki  generasyonlar  gelip
onlar gsterecek  ve  diyecek  ki;  bu, ite  bu  bizim  anladmz  ekildeki
artistik oyun yapm.

Biz imitasyon  yerine yenilik  iin,  denenmi ve  ie yarayan  yerine  orijinal
iin abalayacaz.

Biz "Oyun" dediimiz  eyin inanlmaz ekil  verilebilirliini, kodun  fantastik
esnekliini    kefedeceiz     ve     yeni    oyun     stilleri     arayacaz.

Biz  oyuncularn  oynamay  isteyeceklerini  bileceimiz  oyunlar   yaratacaz,
nk BZ  oyuncularz, ne  MBA'daki ne  Hollywood'daki ne  de Pazarlama'daki  o
gt herifleriz.

Biz ortak bir  vizyonu paylaan  ve o  vizyonu korkusuzca,  iltimas grmeden  ve
parazitlerden arnm  bir  ekilde  mkemmeletirmek  iin  abalayacak  kk,
gelecek vaat eden takmlarda alacaz.

Biz  kendi   pazarmz  oyunumuzu   stoklarna   alsn  diye   rvet   vererek
yaratmayacaz,   interneti   kullanacaz,    biz   oyuncu   kitlemize    kendi
oyunlarmzn mkemmelii ile ulaacaz, 

Biz dimdik  bir irade  gcyle oyuncu  kitlesini, pazar  ve almann  rnn
sonunda btn alana  yarar salayaca ekilde  birletirecek bir bamsz  oyun
devrimi  yaratacaz,   tpk     bamsz   sinemann  filmlere   ve   bamsz
etiketlerin mzie  saladn  salayacak, yaratc  almalar  iin  yepyeni
bir saha salayacaz.

Biz  Sistemi  reddediyoruz.  Biz  pazarlama  kanaln  reddediyoruz.  Bir  byk
bteleri ve byk takmlar reddediyoruz. Biz ii hava dolu  $50' lk  kutular
reddediyoruz.

Biz bu endstrinin kafasn deitireceiz.

Titre Redwood City! Devrim gleri yrye geti.

Designer X


--------------------------------------------------------------------------------

lk nce  sizi  grmezden gelirler.  Sonra  size glerler.  Daha  sonra  sizinle
savarlar. Ve sonra siz
kazanrsnz.

Gandhi

--------------------------------------------------------------------------------

Biz   oyuncular,   oyun   yapmclar,   yazarlar   ve   bilgisayarl   medyann
okuyucularyz.

Biliyoruz ki  Oyun  Endstrisinde baz  eyler  berbat durumda  --  dier  btn
endstrilerinde berbat  durumda  olduu  dnlnce hi  artc  deil.  Biz
sorunun ne olduunu bulduk: hissedarlar, byk firmalar ve yneticiler  iyi  bir
oyunun nasl olaca yada yaplaca konusunu hi umursamyorlar.  Onlar  sadece
yatrmlarndan ne kadar kazanabilecekleri.

Biz  iyi  oyunlar  oynamak  istiyoruz  ve  biz  oyun  yapmnn  sanat  olmasn
istiyoruz, elektronik kle  atlyesi deil.  Bu problem Das  Kapital kadar  eski
ve Matrix kadar yeni ayrca sadece Oyun endstrisinede zg deil.

Bu irkin.
Bu yaylm durumda,
Ve bu deiebilir ve de deiecek.

Designer J1


--------------------------------------------------------------------------------

Pazarlama  ynetimin  bir   uzants  olarak  kullanlacana   gelitiricilerin
yapt oyunlar  satmak iin  altrlmal.  Onlar sizin  iin  almallar,
siz onlar iin  deil. Eer zellik  listesi olan bir  film istiyorlarsa,  onlar
programlamal. Eer  yaptnz  oyunu  satamamlarsa  onlar  kovup  yerlerine
satabilecek birilerini almanz gerekir.

Designer
J2

--------------------------------------------------------------------------------

Biz   kritik   dnem    (orj.   Crunch   Time)    diye   bireye    inanmyoruz.

Kimse  12  saatin  ardndan  en  iyi  iini  karamaz.  Ve  eer  iyi  bir   i
karmyorsanz, o zaman ne halt yiyorsunuz? Eve gidin.  Uyuyun.  ocuklarnzla
oynayn. imleri biin. Televizyon seyredin. Sonra, verecek  yaratc  enerjiniz
olduunda ie geri dnn.

Biz  bir  oyunun   bittiini,  bittii   zaman  syleyeceiz;   pazarlamaclarn
bitmesini istedii  zaman deil.  Eer bitmemise  , berbattr.  Eer  berbatsa,
kimse  satn  almak   istemeyecektir  (hatta   bedava     download  etmek   bile
istemeyecektir)   ve   kimse   siz    yeni   bir   oyun   kardnzda    ilgi
gstemeyecektir.

Bir fikir :  kimse beta tester  olduu iin para almamal.  Dinleyin, herkes  --
evet, sen  bile  id  software:  biz kendi  level'larmz  en  iyi  lanet  eyin
bittiine  emin  olarak  yaparz.  Eer  bitmemise,  bir  beta'dr.  Ve   onlar
bedavadr. Eer bir sorun kefedersek, sorunu zeriz.

Bir baka fikir :  Bizim oyunlarmz bizim  sorumluluumuzdadr. (Sen dinle  Teh
monstars kral  Jason Hall)  Eer bozuksa,  tamir ederiz.  Biz suu  bakalarna
atmayz, hatta  standartlara  uymayan  bilgisayar ve  video  kart  reticilerine
bile atmayz.  Eer sorunu  zemiyorsak, zemediimizi,  neden  zemediimizi
insanlara syleriz... ve isterlerse paralarn geri veririz.

Bizim burada bahsettiimiz ey mhim olduu zere gvenilirliktir.  Biz  diyoruz
ki oyunlar  oyun oynayan  ve  oyunlar seven  insanlarca yaplmal.  Bu  oynamak
isteyeceimiz oyunlar yapma  sorumluluu getirir --  ve biz  bug'l,sistemimizin
kmesine neden olan bitmemi oyunlar istemediimize eminiz.

Designer K


--------------------------------------------------------------------------------

Orijinal  Incredible   Machine  $35,000   'a  gelitirildi   ve  800,000   nite
satld.

Dynamix

--------------------------------------------------------------------------------

The Quotable R

Bir  kii  Zaphod  Beeblebrox  yada  John  Romero  kadar  ok  para   kazanrsa,
samalar.


--------------------------------------------------------------------------------

Oyun gelitirmenin vaziyeti  iin...ok daha fazla  rahatsz edici bir  benzetme
kullanmalym:  Donner  Parti(*)  trajedisi...onlarn  yolculuu   tecbesizlik,
fazla   kendine   gven,   kt   muhakeme,   boa   harcanm   kaynaklar,   i
karklklar, kestirme yollara sapmalar ve daha sonra sadece kt  bir  tavsiye
olduu anlalan szlere  kulak asmak ile  baarszlkla ve hayal  edebilecein
en kt  ekilleri  ile  lanetlenmiti...Benim  kararma  gre  oyun  gelitirme
byle kr  cehaletle  devam edecekse,  sadece  Donner Partisinin  birka  farkl
garip versiyonu  olarak  ortaya  kma konusunda  baarl  olabilir  tekrar  ve
tekrar... sonra kt kader onun iin ne getirirse onu hakeder...


--------------------------------------------------------------------------------

Bu piyasaya batan  sona saduyuyu  hie sayan bir  baarzlk inkar  yaylm.
Risk almak  ve baarsz  olmak yaratc  srecin nemli  bir ksmdr.  Birinin
kiisel tecrbelerini inkar sradanlk


--------------------------------------------------------------------------------

Ben oyun  tarasmclar,  sanatlar, yazarlar  ve  mzisyenler iin  bir  topya
gryorum. zgrln,  serbest stilin  ve  yaratcln hedef  yada  ayrcalk
olarak deil, norm olduum mkemmle bir denge gryorum. Buna ramen  bu  topya
yaratc olmayan, modas gemi,  msrif ve etkisiz  olan ynetim, pazarlama  ve
rn gelitirme zerine kurulmu bu sistemde doamaz.

--------------------------------------------------------------------------------

Arcade tabanl, shoot-'em-up, kukla ovu, cumartesi sabah izgi  filmi  estetik
kriterlerinin  mi  oyun  endstrisini  domine  etmesini  istersin?  Biraz   daha
yuppies puppies lerin  lks kle atlyelerinden kma montaj hatt  teknii  ile
yaplm boktan oyunlar ister misiniz?

--------------------------------------------------------------------------------

Hatrla: John  Romero  sizi  kendi  kpei  yapmak  istiyor.  Aslna  bakarsanz
bildiim bir  dzine  daha  oyun  gelitiricisi  iinde  ayn  ey  geerli...

Designer R

--------------------------------------------------------------------------------

Yaratc Haklar Bildirgesi (orj. Creator's Bill of Rights)

Scott McCloud tarafndan 1987'de yazlan tam versiyonu
http://www.scottmccloud.com/inventions/bill/bill_of_rights.html       adresinden
okunabilir.  Bilgisayar   oyun  endstrisi   iin  ok   kullanl  bir   yaz.

Haklar :

1.  Tamamn yaptmz eyin tam sahibi olma hakk.
2.  Sahip olduumuz eyin yaratlnda tam kontrol sahipi olma hakk.
3.  Yaratmz eyin yenileme ve biem deiikliklerini onaylama hakk.
4.  Yarattmz eyin datm metodlarn onaylama hakk.
5.  Yarattmz eyde datclardan bamsz hareket edebilme hakk.
6.  Her trl ticari ite yasal danman tutma hakk.
7.  Bir seferde birden ok datcya teklif gtrme hakk.
8.  Btn yaratc almalarndan adil ve eit payn hzla alabilme hakk.
9.  almamzla ilgili kazan ve disbursement lerin tam ve hzl
    raporlandrlmas.
10. Orijinal halindeki sanatsal almamzn tam ve hzl geri dn hakk.
11. Yarattmz eyin lisans zerinde tam kontrol sahibi olma hakk.
12. Yarattmz eyin tantm konusunda onay verme ve destekleme hakk.
[b]Ragnor/Manyetiq[/b] 