2004 ylndan  itibaren sayl  Commodore grubu  demolaryla dikkatleri  zerine
ekmeyi baard.  Bunlardan gzme  ilk arpan  2004 ylnn  Ocak aynda  parti
harici yaynlad "You Know The Routine" demosuyla "Camelot" oldu.  Ayn  yln
Nisan aynda ise "You Know The Routine 2" ile "Breakpoint 2004"de  Commodore  64
Demo  yarmasnda  birincilik  aldlar.  Camelot'un  2004'deki  kn   2005
ylnda  "Fairlight",  "Booze  Design",   "Dekadence",  "Chorus"  gibi   gruplar
izledi. Aslnda bunlarn arasnda en gze batan 2005 ylnda 6  demo  kararak
son yllarda aktivite baznda  bir rekor kran  Fairlight grubu oldu.  Dekadence
de 2004-2005 yllarnda  kaliteli demolar,  4kb introlar ve  dier baz  rnler
yaynlad. Booze Design'n  da 2004'de 1,  2005'de 2 demo  kard. Ancak  benim
gzme  en  ok  batan  grup  tm  bunlarn  arasndan  baz  farkl  ynleriyle
syrlan Chorus grubu oldu.

1994'de kurulan ve 1996'da yaynladklar "Rush" isimli demodan  sonra  yllarca
sessizliini koruyan Chorus grubu 2004 ylnda aktiviteye geri  dnd.  2004'den
itibaren eitli  demo,  4kb intro  ve  grafikler yaynlayan  grup  katld  5
farkl partide  3 farkl  kategoride  8 rnyle  6  birincilik ve  2  ikincilik
ald. Grubun en byk zellii ise eski ruhu korumasnn yan sra  "Leon"  gibi
bir grafikere sahip olduu  iin grsel ynden tatmin  edici ve "Clarence"  gibi
bir codera  sahip olduu  iin ise  teknik ynden  yer yer  devrimsel  nitelikte
efektler ieren demolar yapabilmeleri.

2004'deki  "Demode"   isimli  demolarnn   ardndan  bu   sene   yaynladklar
"Irrational" demosunu aada teknik ynden deerlendirecei


Irrational:

Demo,  i  ekrann  kapannn  ardndan  ok  ho,  full  border  bir   al
efektiyle balyor. Burada sa  ve sol borderlar  ekran boyunca alm  durumda
ve her  iki yanda  da 2'er  sprite blou  kullanlm. Bu  4 sprite  tm  ekran
boyunca multiplexer ile oaltlm. Efektin dier tamamlayc unsuru  iin  ise
st alt borderlar da alm ve burada i ekran rengi  kullanlarak  borderlarn
drt  ynden   blok   halinde  ekrana   kayarak   gelmesi  efekti   bu   ekilde
gerekletirilmi. Teknik  ve  grsel olarak  olduka  gzel bir  al  efekti
olmu.
























Bu al efektinin ardndan Leon'un izdii olduka ho  tam  ekran (m acaba?)
bir koala  resim  ekrana geliyor.  Resmin  ekrana  gelii de  gzel  bir  efekte
balanm. 2x2 karakter  blokluk alanlara blnm  ve her sradan  4 tane  alan
ayn anda  fade efekti  ile oluuyor  ve bu  oluan alanlarn  zerinde  beliren
spritelar sadan ya da  soldan ekran terk  ediyor. Bu efekt iin  de 4x13 =  52
spritelk bir multiplexer kullanlm. Teknik olarak ok zor gibi  gzkmese  de
grafik  ekrana  geldikten  sonra  4  ekran  yksekliinde  orjinal  bir  sinusle
kaymaya  balaynca  fikrimiz  ister   istemez  deiiyor.  Resmin   znrl
160x800, olduka  ho deil  mi?  Teknik olarak  olduka gzel  kodlanm  ancak
donanmsal  kaydrma   tekniinden   kaynaklanan  biimde   ekrann   ilk   drt
karakterlik  alanna  grafik  baslamyor.  Clarence,  bunu  yan  borderlara  da
karak saa sola kayan  ve spritelardan oluan bir  logoyla zm ve o  alann
da bo kalmasna izin vermemi.  Buraya kadar iyi ho  da asl o alt  borderdaki
de ne  yle! Alt  borderda bariz  bir ekilde  10 adet  sprite var  ve yan  yana
duruyorlar. Ufak  bir de  sinus  dalga hareketi  yapyorlar. Bu  Commodore  iin
kesinlikle ama  kesinlikle imkansz  bir durum,  VIC asla  byle bir  eye  izin
vermez.  Pekala  bordera  sprite  harici  birey  baslamadna  gre  bu   alt
borderdaki 9.  ve 10.  spritelar nerden  geliyor?  Aslnda bu  $3fff ya  da  tm
banklar iin  genelletirmek  gerekirse $xfff  hilesi  diye  isimlendirebiliriz.
Her bankn en  son byte' alt  ve st borderlarda  gsterilecek grafik  datasn
tar. Ancak normal koullarda  bu tek byte'  kullanarak dzgn grafikler  elde
etmek, hele  ki  elde edilen  grafikleri  borderda hoplatmak  zplatmak  olduka
zordur ve  8  tane spriten  birden  kullanld bir  alanda  zamanlamalar  bu
derece   kusursuz   ayarlamak   gerekten   de   tebrik   isteyen   bir   durum.





















Bu demonun en  ok houma giden  zelliklerinden biri Chorus'un  bizi 10  sprite
basabildiine ikna etmesi. nk  demonun notunda da yan  yana 10 sprite var  ve
i ekranda yazlarn  zerinde dolayorlar. Aslnda  bu spritelardan ikisi  ok
zekice tasarlanm birer  bob. Ama  gelin grn ki  hem demoda  alt borderda  10
tane sprite' yan  yana grenler  hem de  demonun notunda  i ekranda  yazlarn
zerinde dolaan  ve yine  ayn anda  yan yana  gelebilen 10  sprite'  grenler
ister istemez Chorus'un  10 sprite basmann  bir yolunu bulduunu  dnyorlar.
Hayr, hala 8'den fazla sprite ayn sraya baslamad. Ama Chorus'un  bu  konuda
gzel  bir  ikna  yetenei  olduunu  itiraf  etmek  lazm.  Ben  olsam   demoya
IRRATIONAL  yerine  RATIONAL   ismini  koyar  ve   bu  10  sprite   probleminden
kurtulurdum.

Bu blm seyretmeye  doyamyoruz. Hele  ki 4  ekranlk grafik  bir harika.  Ama
sonunda istemeye  istemeye elimiz  space tuuna  gidiyor ve  bir sonraki  blme
geiyoruz. Bu cmleden de  anlayacanz gibi bu demo  bir trackmo deil,  press
space demosu.  Sradaki  blm  bir  AFLI  plazma.  Efekt  alannn  znrl
280x140. 2 raster  satrnda bir  tarama yakalatlarak  renkler deitirilen  ve
tech-tech   mantyla   da   sola   kaydrlan   bir   efekt.   AFLI   modeunda
kullanlamayan  sol     kolonluk  alan   multicolor  spritelarla   kapatlm.
Aadan geen  kayan yaz  ve  yaznn arkasndan  dnerek ilerleyen  8  keli
yldz      animasyonu      blm      tamamlayan      unsurlar       olmular.























Bir  kez  daha  space'e  bastmzda  bu  devirde  bir  ok  kiinin  kodlamaya
girimeyecei bir blm  karmza kyor.  Yan borderlardan da  geen 25  adet
kayan yaz. Ksacas i  ekrann tamam boyunca yan  borderlar alm ve  sada
solda 3'er,  toplamda  bir  srada 6'ar  sprite  kullanlarak  bir  multiplexer
yaplm. Ancak bu blmn  gerekten de teknik  baz zorluklar var.  Bunlardan
en  nemlisi  yan  borderlar  da  kullanan  25  tane  kayan  yazy  ayn  anda
kaydrmann mmkn olmamas. Ancak  zaten bu blmde  buna zm bulunamam  ve
yazlar duraksayarak  ilerliyorlar  ve  hep beraber  gzel  bir  dalga  grnm
oluturuyorlar. Ama  elbette  ki bu  duraksama  yalnzca ho  bir  efekt  olarak
deil, zamanlamann 25  sra yazy birden  kaydrmasna yetmeyeceinden  dolay
konulmu. Bu  blmde gze  ho grnen  eylerden biri  de arka  plan  renginin
geen raster renkleriyle  deimesi. Yan border  ama konusunda eitici  dkman
olabilecek bir blm bu kayan yaz blm. Ancak yine de gnmzde  demo  efekti
olarak ok da ilgi ekici olduunu syleyemem.

Yalnzca 4  blmden  oluan bu  ksa  ama  tatmin edici  demonun  son  blmne
geldiimizde bizi  ncelikle  Leon'un gzel  bir  grafii karlyor.  Bu  resim
ekran terkettiinde  ise  split  benzeri gzel  bir  ekran  karmza  kyor.
Sinus hareketine  bal  bir  ekilde her  raster  satrnda  ekran  istenildii
yerden ortadan ikiye blnyor. Arkadan kayan renkler multiplexer  spritelar  ve
ekran ise 320x200  hires grafik ekran.  Aslnda herhangi bir  split sz  konusu
deil.  Efekt   yalnzca   hafzaya   ak  olarak   yazlm   hzl   transfer
rutinlerinden ibaret. Bu son blm iin demonun geneline gre grsel  ve  teknik
anlamda zayf bir blm diyebiliriz.






















 
Demo tekrar eden  bir yapda, son  blmden sonra yine  balang blmne  geri
dnyor. Bu da  akllara 2004 ylnn  en ok beenilen  demolarndan biri  olan
"Booze Design"n "Cycle" demosunu getiriyor.

Genel bir  deerlendirme  yapmak  gerekirse  Irrational,  Chorus'un  geen  sene
yaynlad Demode  isimli  demosuna gre  daha  az blmden  oluuyor  ve  daha
basit bir demo. Ancak yine de ok temiz programlanm olmas,  Leon'un  kaliteli
grafikleri  ve  "Drax",  "Fanta"   ikilisinin  mzikleriyle  birleince   ortaya
bambaka bir  sonu  kyor.  Press  space  tipi  olmas  ise  80lerin  90larn
demolaryla  bym  scenerlarda   ho  bir   nostalji  uyandryor.   Ksacas
Irrational  ok  uzun  bir  demo   olmamasna,  "Arok"  partisinde  alel   acele
bitirilmi  olmasn  ramen,  Arok  partisinin  birincisi  ve  2005  ylnn  en
iddial demolarndan biri olmay baard.

Chorus grubu u  an iin hemen  hemen Clarence ve  Leon'dan ibaret  saylabilir.
Dier btn elemanlar gruptan ayrlm durumda. Ancak bu iki scener 10   kiilik
bir  gruba   bedel  faliyet   gsteriyor.  zellikle   Leon'un   son  zamanlarda
yaynlad "Dream  Land",  "Death  Land" ve  "Nightmare"  gibi  seri  halindeki
grafikleri ile grup  demo harici de  aktivitelerini srdrmekte. Chorus  yeniden
aktivite  gstermeye  baladndan  beri  2004'de  yaynlad  1  demo  ve   1
grafiin ardndan 2005  ylnda 1  demo, 1  4kb intro  ve 9  grafikle aktif  bir
ekilde yoluna  devam ediyor.  Ben  de Chorus'un  bir destekisi  olarak  onlara
2006'da da  baarlar diliyorum.  Umarm 2006'da  aktivite ynnden  Fairlight'
geerler ve bu sayede eski  ruhla kaliteyi birletiren nice demolar  seyrederiz.

Commodore  64  demo   gruplarna  oy  kullanacanz   zaman  Chorus   aklnzda
bulunsun, oylarnz sonuna kadar hak eden bir grup. Eer benim  gibi  demolarn
tasarmndan  ok  teknik  programlamasna  ilgi  duyuyorsanz,  Chorus   favori
grubunuz olma yonunda ilerliyor. Yeni Chorus demolarn drt  gzle  bekliyoruz.
Baarlar Clarence, baarlar Leon.

Benimle irtibata gemek isteyenler iin e-mail adresim;
[b]skate@glance.ws

Emir Akaydn
Skate / Glance[/b] 